Wat moet je kunnen?
- Een instructie schrijven die de ingreep in elke conditie hetzelfde maakt, zonder je hypothese te verklappen
- Een informatiebrief met toestemmingsformulier opstellen, met de negen elementen
- Een leeg rekenblad opbouwen volgens de vier regels voor ruwe gegevens
- Je materiaal uittesten, en vastleggen wat je aanpaste
Vandaag
- Je schrijft de instructie voor wie de ingreep uitvoert.
- Je maakt je informatiebrief met toestemmingsformulier.
- Je bouwt je lege rekenblad.
- Je test alles uit, en dient je materiaal in.
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Misschien niet het effect van complimenten. De leerkracht doet het op haar eigen manier, en misschien in de ene les meer dan in de andere. Dan meet je het verschil tussen twee lesstijlen, niet het effect van je ingreep. Een geschreven instructie maakt je conditie elke keer hetzelfde: wat de uitvoerder wél doet, hoe vaak, en wat hij níét doet.
De instructie voor de uitvoerder
Bij een experiment doet iemand iets anders in de ene conditie dan in de andere, meestal de leerkracht van de klas. Schrijf uit wat je verwacht, in een briefje van hoogstens één bladzijde, met vier delen:
| Deel | Wat zet je erin? |
|---|---|
| 1. Wat we onderzoeken, in het kort | Eén of twee zinnen: genoeg om te weten waarom je het vraagt, maar niet je hypothese. Wie weet wat je hoopt te vinden, gedraagt zich anders. |
| 2. Wat je wél doet | Concreet, met voorbeelden van wat je kunt zeggen of doen. Hoe vaak ongeveer? Op welke momenten? |
| 3. Wat je níét doet | Minstens even belangrijk: niets zeggen over het onderzoek, de klas niet aanspreken op wat je meet, niet naar de waarnemers kijken. |
| 4. Praktisch | Wanneer, welk lesuur, hoelang, wie er achteraan in de klas zit, en bij wie de uitvoerder terechtkan met vragen. |
Wat we onderzoeken. Wij bekijken voor ons eindwerk de sfeer tijdens klassikale uitleg. Twee van ons zitten achteraan in de klas en noteren enkele dingen. U hoeft daar niets voor te doen.
Wat we u vragen te doen. Bekrachtig gewenst gedrag hardop. Bijvoorbeeld: "dank je dat je meteen stil was", of een duimpje naar wie meteen aan het werk gaat. Doe dat ongeveer vijf tot tien keer tijdens het lesuur, verspreid over de les.
Wat we u vragen niet te doen. Zeg niets tegen de klas over ons onderzoek. Spreek leerlingen niet aan op praten, ook niet als het storend wordt. Kijk niet naar ons achteraan.
Praktisch. [Dag], [lesuur], in lokaal [lokaal]. Wij komen twee minuten voor de bel binnen en zeggen niets. Vragen? [naam en contactgegevens van één groepslid]
Het briefje is ook een bijlage in je eindrapport: het hoort bij je onderdeel Materiaal.
De informatiebrief en de toestemming
Niemand doet mee aan een onderzoek zonder het te weten. Dat is geen formaliteit: het is de basisregel van elk onderzoek met mensen. In je brief staan zeker deze negen elementen:
- wie jullie zijn, uit welke klas, en voor welk vak;
- wat je gaat doen, in gewone taal, zonder vakjargon;
- hoelang het duurt en wanneer het gebeurt;
- wat er met de gegevens gebeurt: waar ze bewaard worden, wie ze ziet, wanneer ze gewist worden;
- dat de gegevens anoniem verwerkt worden, en hoe;
- dat deelnemen vrijwillig is, en dat iemand op elk moment mag stoppen zonder reden;
- bij beeld of geluid: uitdrukkelijk waarvoor je het gebruikt, en wie het te zien krijgt;
- de naam en contactgegevens van één groepslid, en van de begeleidende leerkracht;
- een plaats voor de handtekening, met datum.
Een model van de brief, met vierkante haken om in te vullen, vind je op de pagina van fase 4, onder Taken.
Te laat versturen. Reken op drie weken tussen je brief en je meting.
De hypothese in de brief zetten. Schrijf wát je onderzoekt, niet wat je verwacht. Anders stuur je je eigen resultaat.
"Anoniem" schrijven en het niet zijn. Houd je een lijst bij die codes aan namen koppelt, dan zijn de gegevens gepseudonimiseerd, niet anoniem. Zeg dat eerlijk, en vermeld wanneer je die lijst vernietigt.
Je lege rekenblad
Maak nu al het bestand waarin je straks je cijfers zet: leeg, maar met alle kolomkoppen erin. Hierbij mag je hulp vragen aan je leerkracht statistiek.
| Waarneming | Datum | Klas | Conditie | Waarnemer | Aantal | Opmerking |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 16-02-2027 | A | zonder | Amina | 34 | |
| 2 | 18-02-2027 | A | zonder | Tuur | 29 | les begon 5 min later |
Vier regels voor je ruwe gegevens:
- Eén rij per waarneming. Niet één rij per les met vijf kolommen erin gepropt.
- Eén ding per kolom. "Datum en lesuur" in dezelfde cel maakt het onbruikbaar.
- Geen berekeningen tussen je ruwe gegevens. Gemiddelden en verschillen zet je op een apart tabblad. Wat ruw is, blijft ruw.
- Geen kleur als betekenis. Een gele cel betekent niets voor een rekenblad: maak er een kolom Opmerking van.
Een model van een leeg rekenblad, met een tabblad voor je berekeningen, vind je op de pagina van fase 4, onder Taken.
Bekijk de uitleg
Elke waarneming krijgt een eigen rij, met de conditie erbij. Berekeningen horen op een apart tabblad, en wat bijzonder was, schrijf je in de kolom Opmerking, niet in een kleur.
Test alles één keer uit
Dit is het enige moment waarop je fouten in je materiaal nog kunt vinden. Gebruik je meetinstrument één keer (eventueel met klasgenoten), laat iemand je instructiebriefje lezen, en typ drie verzonnen rijen in je rekenblad. Noteer wat misliep en wat je aanpaste.
| Wat hebben we uitgetest? | Wat liep er mis of ontbrak? | Wat hebben we aangepast? |
|---|---|---|
| Observatieblad, in een gewone les van 5HW | Er was geen plaats om te noteren dat de les later begon. | Een vak "opmerkingen" toegevoegd onderaan. |
Wat je hier noteert, gebruik je later twee keer: in je onderdeel Materiaal ("het observatieblad werd vooraf uitgetest en op één punt aangepast") en in je discussie, als je uitlegt hoe betrouwbaar je meting was. Onderzoekers noemen dit een pilot.
Werktijd
- Schrijf je instructiebriefje en je informatiebrief, vanuit de modellen.
- Bouw je lege rekenblad.
- Test alles uit, en vul de opdrachtfiche in.
- Geef elk bestand een naam volgens jullie afspraak uit invuldocument 4, zet alles in één zipbestand, en dien het in met de ingevulde opdrachtfiche.
Lees het rooster achteraan de opdrachtfiche voor je begint.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.