Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wat er verandert nu je met mensen werkt in plaats van met tekst
- Een experimentele en een controleconditie beschrijven die alleen in de OV verschillen
- Een telregel schrijven die twee waarnemers op hetzelfde getal laat uitkomen
- Kiezen tussen twee groepen naast elkaar en één groep voor en na, en je steekproef bepalen
Vandaag
- Je ziet wat er verandert in het tweede semester.
- Je legt je OV en je AV precies vast, en schrijft een telregel.
- Je kiest je onderzoeksopzet en bepaalt je steekproef.
- Je begint aan invuldocument 3 (stap 1 tot 5).
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Waarschijnlijk niemand. Ze hadden elk een andere regel in hun hoofd: telt fluisteren mee? Een vraag aan de buur over de leerstof? Twee zinnen na elkaar: één keer of twee keer? Niet de waarnemer is het probleem, wel de regel. Daarom schrijf je je telregel woord voor woord op, en test je hem vooraf.
Wat verandert er nu?
In het eerste semester werkte je met tekst: wat misliep, kon je herschrijven. Nu werk je met mensen. Een gemiste meting is weg, en een fout in je meting zit straks in je gegevens.
Daarom:
- vraag je alles schriftelijk en op tijd: minstens twee weken vooraf, bij ouders drie weken;
- dien je je materiaal in voor je meet: een fout ontdek je anders pas tijdens de meting;
- ligt je onderzoeksvraag vanaf nu vast. Je hypothese mocht na het literatuuronderzoek nog veranderen; vanaf nu niet meer, anders meet je iets anders dan wat je onderzocht.
Van hypothese naar twee variabelen
Je kent ze uit fase 2: de onafhankelijke variabele (OV) is de oorzaak die jij creëert, de afhankelijke variabele (AV) is het gevolg dat jij meet. In je hypothese staat de OV achter ALS, en de AV achter DAN.
Controleer één ding: kun je de OV zelf regelen? Geslacht of het opleidingsniveau van de ouders kun je niet toewijzen: dat zijn kenmerken, geen ingrepen. Kom je hier vast te zitten, spreek dan je leerkracht aan voor je verdergaat.
Wat gebeurt er in elke conditie?
Beschrijf wat er in elke conditie precies gebeurt: wie doet wat, hoe vaak, met welke woorden? Het enige verschil tussen de twee condities mag je OV zijn. Al de rest blijft gelijk: dezelfde ruimte, hetzelfde lesuur, dezelfde leerkracht, dezelfde opdracht.
Een controleconditie is niet "niets doen". Krijgt de experimentele groep een les met complimentjes, dan krijgt de controlegroep dezelfde les zonder complimentjes, niet géén les. Anders meet je het verschil tussen les en geen les, en niet het verschil dat je wilde onderzoeken.
De telregel
De AV vastleggen is de belangrijkste stap van je ontwerp: hier beslis je wat er straks in je cijfers komt. Je legt vast:
- wat je meet: welk gedrag, kenmerk of welke prestatie;
- of je telt hoe vaak iets gebeurt (discrete gegevens), of een waarde meet op een schaal (continue gegevens);
- de telregel: wat telt precies als één geval?
- wat níét meetelt: minstens twee grensgevallen;
- wie noteert, op welk blad of met welk toestel, en wanneer en hoelang.
"Elke keer dat een leerling hoorbaar praat met een medeleerling terwijl de leerkracht aan het woord is, zet ik één streepje. Praat dezelfde leerling na een stilte van meer dan drie seconden opnieuw, dan is dat een nieuw streepje. Praten over de leerstof telt ook mee. Een vraag stellen aan de leerkracht telt niet mee."
Waarom werkt dit? Omdat twee verschillende waarnemers met deze regel op hetzelfde getal uitkomen. Dat is precies het doel. Dezelfde logica geldt voor een scoresleutel bij een toets, en voor de antwoordmogelijkheden bij een vragenlijst.
Test je telregel voor je begint. Laat twee groepsleden tien minuten naast elkaar en onafhankelijk turven in een gewone les. Liggen hun getallen ver uit elkaar, scherp de regel dan aan, en test opnieuw.
Bekijk de uitleg
Alleen praten met een medeleerling, terwijl de leerkracht aan het woord is, telt mee, ook als het over de leerstof gaat. Een vraag aan de leerkracht, of praten als de leerkracht zwijgt, telt niet mee. Twijfelde je ergens? Dan is dat een grensgeval dat je in je eigen telregel uitdrukkelijk vermeldt.
Twee manieren om te vergelijken
| Opzet | Hoe werkt het? | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|---|
| Twee groepen naast elkaar (tussen-groepsontwerp) | Je verdeelt je deelnemers in een experimentele en een controlegroep, en meet bij beide één keer. | Niemand ondergaat twee keer dezelfde meting: geen gewenning of leereffect. | De groepen kunnen van bij het begin al verschillen. Je hebt meer deelnemers nodig. |
| Eén groep, voor en na (binnen-groepsontwerp) | Je meet dezelfde groep twee keer: één keer zonder en één keer met de ingreep. | De groepen zijn per definitie vergelijkbaar: het zijn dezelfde mensen. Je hebt minder deelnemers nodig. | Deelnemers kunnen gewend raken, doorhebben wat je onderzoekt, of beter worden door te oefenen. |
Beschrijf ook precies hoe je je deelnemers verdeelt: lootjes trekken, een randomiser, om beurten.
Aselect, en wat als het niet lukt. In de lessen statistiek werk je met aselecte steekproeven: iedereen heeft evenveel kans om gekozen te worden. Op school lukt dat zelden helemaal: je krijgt de klassen die beschikbaar zijn. Dat is geen fout, zolang je het benoemt. "Klas A was de experimentele groep en klas B de controlegroep" is een aanvaardbare keuze. Verzin er alleen geen aselecte steekproef bij die er niet was. In je discussie schrijf je wat het gevolg is: je resultaten gelden voor deze leerlingen, en je kunt ze niet zomaar veralgemenen.
Populatie, steekproef en steekproefgrootte
Bepaal over welke groep je uitspraken wil doen (de populatie), wie je daar effectief van onderzoekt (de steekproef), hoeveel deelnemers per conditie en in totaal (n), en hoeveel getallen je straks in totaal hebt.
- Vanaf n ≥ 30 mag je met de normale verdeling rekenen. Haal je dat niet, dan is je onderzoek niet waardeloos: je kiest een andere analyse. Een tekentoets op een reeks paren werkt ook bij kleine aantallen.
- Hoe kleiner je steekproef, hoe groter je foutmarge. Een verschil bij vier metingen kan puur toeval zijn: meet toch, maar besluit voorzichtig.
- Meer waarnemingen bij dezelfde deelnemer zijn niet hetzelfde als meer deelnemers. Tien keer meten bij vier leerlingen geeft je geen steekproef van veertig.
Bekijk de uitleg
Eén groep, voor en na (binnen-groepsontwerp): dezelfde klas wordt in beide condities gemeten. Er zijn 20 deelnemers, maar ze tellen per les het aantal keer praten voor de hele klas. Dan hebben ze vier getallen: twee zonder en twee met bekrachtiging. Dat is weinig om iets te besluiten. Meer lessen observeren levert meer paren op, en maakt een tekentoets mogelijk.
Werktijd
Download invuldocument 3 van de pagina van fase 3, onder Taken. Leg je hypothese, stap 4 van invuldocument 2, de feedback op deel 1 en je cursus statistiek naast je.
- Noteer wat je meeneemt uit de feedback, en je actuele hypothese.
- Stap 1 tot 3: je OV, je AV, je twee condities en je telregel.
- Plan je proefmeting: wanneer turven twee groepsleden tien minuten in een gewone les?
- Stap 4 en 5: je opzet en je steekproef.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.