Wat moet je kunnen?
- Storende variabelen opsporen, en beslissen of je ze oplost of als beperking benoemt
- Een draaiboek schrijven dat iemand anders kan uitvoeren
- Toestemming, privacy en debriefing regelen
- Een lege resultatentabel tekenen, en je hypothese omzetten in H₀ en H₁
Vandaag
- Je zoekt de storende variabelen in je ontwerp.
- Je schrijft het draaiboek van je meting, en regelt de ethiek.
- Je tekent je resultaat voor je meet, en schrijft H₀ en H₁ op.
- Je werkt invuldocument 3 af, met de haalbaarheidscheck.
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Nee, niet zomaar. In het laatste lesuur zijn leerlingen vaak onrustiger. Het verschil kan dus ook door het lesuur komen, en niet door de ingreep. Het lesuur is hier een storende variabele. De oplossing: meet beide condities in hetzelfde lesuur.
Storende variabelen
Een storende variabele is iets anders dan je OV dat je resultaat óók zou kunnen verklaren. Zoek er minstens vier, en beslis per stuk wat je ermee doet.
| Wat zou ons resultaat óók kunnen verklaren? | Hoe houden we dat constant of onder controle? | Opgelost, of een beperking? |
|---|---|---|
| Het lesuur: na de middag zijn leerlingen rustiger. | Beide metingen gebeuren in het derde lesuur. | Opgelost |
| Deelnemers weten wat wij onderzoeken en passen zich aan. | Wij zeggen dat we "de sfeer in de klas" bekijken, niet wat we precies tellen. | Deels: in de discussie vermelden wat de gevolgen zijn |
Een storende variabele die je constant houdt, is opgelost: die schrijf je op bij je procedure. Een storende variabele die je niet kunt uitschakelen, wordt een beperking: die hoort in je discussie. Het is geen zwakte om beperkingen te benoemen; het is een zwakte om te doen alsof ze er niet zijn.
Deelnemers die weten wat je hoopt te vinden, gedragen zich anders. Je vertelt hen dus niet je volledige hypothese voor de meting. Je zegt wél dat er onderzoek gebeurt, waarvoor je de gegevens gebruikt, en dat ze mogen stoppen. Achteraf vertel je wat je precies onderzocht: dat heet debriefing, en het hoort erbij.
Bekijk de uitleg
Lesuur en waarnemer houd je constant: opgelost, en je vermeldt het in je procedure. Dat de klas het doorheeft en dat er maar twee metingen zijn, kun je niet volledig wegwerken: dat zijn beperkingen voor je discussie.
Het draaiboek
Schrijf stap voor stap op wat er gebeurt: wanneer, wat precies, wie, en hoelang. Iemand die niets van je onderzoek weet, moet dit kunnen uitvoeren. Dit wordt het onderdeel Procedure van je rapport.
| Wanneer | Wat gebeurt er precies | Wie | Hoelang |
|---|---|---|---|
| Vooraf | Toestemming vragen aan de leerkracht en aan de leerlingen; observatieblad afdrukken. | Iedereen | 1 week |
| Meting 1 | Twee waarnemers turven achteraan in de klas, zonder iets te zeggen. | Amina, Tuur | 50 min |
Toestemming, privacy en ethiek
Beantwoord voor je eigen onderzoek:
- Wie moet toestemming geven? De deelnemers zelf, de leerkracht van de klas, de directie? Bij minderjarigen ook de ouders?
- Wat vertel je vooraf? Wat je doet, hoelang het duurt, wat er met de gegevens gebeurt, en dat ze mogen stoppen.
- Hoe anonimiseer je? Werk je met nummers of codes? Wie kent de sleutel? Denk ook aan je bestandsnamen.
- Waar bewaar je de ruwe gegevens? In welke map, wie heeft toegang, wat gebeurt ermee na afloop?
- Maak je beeld- of geluidsopnames? Zo ja: aan wie vraag je uitdrukkelijk toestemming, en waarvoor precies?
- Kan iemand hier last van hebben? Zou een deelnemer zich ongemakkelijk, bekeken of beoordeeld kunnen voelen? Wat doe je daaraan?
Teken je resultaat voor je meet
Teken de lege tabel waarin je gegevens straks komen, met de kolomtitels erin. Bijvoorbeeld:
| Waarnemingsmoment | Conditie | Aantal keer praten |
|---|---|---|
| Les 1 | Zonder bekrachtiging | 34 |
| Les 2 | Zonder bekrachtiging | 29 |
| Les 3 | Met bekrachtiging | 12 |
Beslis er meteen bij welke maat je berekent (een gemiddelde, een standaardafwijking, een aantal, een percentage), welke grafiek daarbij past (wat op de x-as, wat op de y-as), en welke toets je gebruikt: vergelijk je gemiddelden, of tel je hoe vaak je verwachting uitkwam (tekentoets)? Hiervoor mag je hulp vragen aan je leerkracht statistiek.
De meeste ontwerpfouten worden hier zichtbaar: je merkt dat je maar twee getallen zult hebben, of dat je vergat te noteren in welke conditie een waarneming hoort. Dat nu ontdekken kost tien minuten; dat in maart ontdekken kost je je onderzoek.
H₀, H₁ en α
Je ALS … DAN-hypothese en H₁ zijn dezelfde verwachting, in twee talen.
| Wat betekent het? | In het voorbeeld | |
|---|---|---|
| ALS … DAN … | Je verwachting in gewone taal. Die staat in je rapport. | Als de leerkracht gewenst gedrag positief bekrachtigt, dan praten leerlingen minder onderling tijdens de uitleg. |
| H₀ (nulhypothese) | Er is geen verschil. Dit probeer je te verwerpen. Je toetst altijd H₀, nooit H₁. | Positieve bekrachtiging maakt geen verschil voor het aantal keer praten. |
| H₁ (alternatieve hypothese) | Er is wél een verschil: jouw verwachting. | Met positieve bekrachtiging wordt er minder gepraat. |
Het significantieniveau α is meestal 0,05: je aanvaardt een kans van 5 % dat je H₀ verwerpt terwijl ze eigenlijk klopt.
Bekijk de uitleg
Nee. "H₀ is niet verworpen" betekent niet "H₀ is waar". Het betekent dat de gegevens niet sterk genoeg waren om het tegendeel aan te tonen; met weinig metingen is dat bijna te verwachten. Beter: "We konden geen verschil aantonen." En kies je α vooraf: wie na de meting beslist dat 10 % ook mag omdat 5 % net niet lukte, doet niet meer aan onderzoek.
De haalbaarheidscheck
Loop de check in stap 11 samen door. Elk vinkje dat je niet kunt zetten, is werk voor deze week.
Kun je één zin niet aanvinken, ga dan niet verder met invuldocument 4. Ga eerst langs bij je leerkracht. Een ontwerp bijsturen in januari kost een lesuur; een onderzoek overdoen in maart kan niet meer.
Werktijd
Werk invuldocument 3 af:
- Stap 6: minstens vier storende variabelen, en wat je ermee doet.
- Stap 7 en 8: je draaiboek, en je toestemming, privacy en ethiek.
- Stap 9 en 10: je lege tabel, je maat, grafiek en toets, en je H₀, H₁ en α.
- Stap 11: de haalbaarheidscheck, en de vier vragen bij Reflecteren.
Je krijgt geen punten op dit document, maar wel feedback: verwerk die in invuldocument 4 en in je onderzoeksmateriaal (fase 4).
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.