Wat moet je kunnen?
- De fysieke en cognitieve ontwikkeling van de middenvolwassene beschrijven
- De crisis van Erikson voor de middenvolwassenheid (generativiteit of stagnatie) uitleggen en toepassen
- Uitleggen welke rollen veranderen aan het einde van de middenvolwassenheid
Wat denk jij?
Bekijk enkele voorbeelden
- Werk: hun carrière, deadlines, stress.
- Kinderen: opvoeden, naar school en naar de sportclub brengen, helpen met huiswerk.
- Het huishouden: koken, poetsen, boodschappen, rekeningen.
- Hun eigen ouders: die ouder worden, en soms hulp nodig hebben.
- Weinig tijd voor hobby's, sport of vrienden.
De middenvolwassenheid is voor veel mensen de drukste periode van hun leven.
Een drukke periode
In de middenvolwassenheid bereiken veel mensen het toppunt van hun kunnen: ze hebben ervaring, en een verantwoordelijke job. Tegelijk hebben ze veel rollen: werknemer, partner, ouder, en kind van ouders die ouder worden. Wie tegelijk zorgt voor zijn kinderen en voor zijn eigen ouders, hoort bij de sandwichgeneratie: ingeklemd tussen twee generaties die zorg nodig hebben.
Fysiek en cognitief
Aan het begin van de middenvolwassenheid is de conditie meestal nog goed. Maar het lichaam gaat geleidelijk achteruit: je wordt minder snel en minder lenig, je ogen worden slechter, je krijgt grijze haren. Wie niet beweegt en niet gezond eet, merkt dat sneller.
Bij vrouwen komt rond 50 jaar de menopauze: de eierstokken stoppen met werken, de menstruatie stopt, en een vrouw kan geen kinderen meer krijgen. Dat gaat soms samen met opvliegers, slecht slapen en stemmingswisselingen. Bij mannen daalt het testosteron heel geleidelijk.
Ook cognitief verschilt het sterk per persoon. Sommige volwassenen worden aan het einde van deze periode wat vergeetachtiger, of minder snel. Anderen blijven scherp, en worden zelfs wijzer door hun ervaring. Dat hangt af van je gezondheid, en van hoe actief je je hersenen gebruikt.
Generativiteit of stagnatie
De zevende crisis van Erikson.
| Generativiteit | Stagnatie | |
|---|---|---|
| Wat? | Je leven op een nuttige manier invullen: iets maken, anderen helpen, iets doorgeven aan de volgende generatie | Het gevoel dat je leven niet nuttig is, en dat je stilstaat |
| Waar? | Je kinderen opvoeden, jongere collega's opleiden, vrijwilligerswerk, iets bouwen of creëren | Bijvoorbeeld na een ontslag, als je ongewild geen kinderen kunt krijgen, of als je werk geen uitdaging meer biedt |
| Gevolg | Het gevoel dat je met iets belangrijks bezig bent | Doelloosheid, leegte, verveling |
Bekijk de uitleg
Generativiteit: iets doorgeven aan anderen, iets nuttigs doen. Stagnatie: het gevoel van stilstand en leegte.
De midlifecrisis
Sommige volwassenen krijgen rond hun veertigste of vijftigste een midlifecrisis: ze zijn ontevreden over hun leven, dat routineus is geworden, en vragen zich af: "Is dit het nu? Wat wil ik nog doen, voor het te laat is?" Sommigen veranderen dan plots veel: een nieuwe job, een nieuwe hobby, een andere partner. Het beeld van de man die een sportauto koopt, is bekend, al gaat het lang niet bij iedereen zo. Onderzoek toont dat de meeste volwassenen geen echte midlifecrisis doormaken.
Het einde van de middenvolwassenheid
Aan het einde van deze periode veranderen veel rollen tegelijk:
- de kinderen gaan het huis uit. Sommige ouders voelen zich dan leeg en overbodig: het legenestsyndroom. Ze moeten hun rol van vader of moeder (deels) loslaten, en opnieuw leren leven met hun partner, met z'n tweeën;
- hun eigen ouders worden oud, en hebben zorg nodig;
- het pensioen komt eraan: de rol van werknemer valt weg.
Sommige mensen vinden die rolwisselingen moeilijk. Anderen genieten net van de vrije tijd, en beginnen aan iets nieuws.
Bekijk de uitleg
Ann ervaart het legenestsyndroom: haar rol als moeder valt grotendeels weg. Als ze niets nieuws vindt, dreigt stagnatie. Ze kan generativiteit vinden door iets door te geven op een andere manier: vrijwilligerswerk, jongeren helpen met huiswerk, een hobby delen, voor haar kleinkinderen zorgen als die er komen. En ze kan opnieuw tijd maken voor haar partner en haar vrienden.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.