S&P 3HW - H11 les 5: Burn-out en bore-out

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Allebei. Wie te lang te veel stress heeft, kan een burn-out krijgen: je bent uitgeput. Maar ook wie zich op het werk elke dag verveelt, zonder uitdaging, kan ziek worden: dat heet een bore-out. In België is ongeveer een kwart van de mensen die langer dan een jaar niet kunnen werken, ziek door een depressie of een burn-out.

RIZIV (2025): Arbeidsongeschiktheid in 2024 door depressie of burn-out

De werk-privébalans

Een gezond leven heeft een evenwicht tussen werk en privé: je gezin, je vrienden, je hobby's, rust. Dat evenwicht heet de werk-privébalans.

Een beetje stress is niet erg: het helpt je om te presteren. Maar wie te lang in de inspanningszone zit, en nooit herstelt, raakt uitgeput. En wie te lang in de comfortzone zit, zonder uitdaging, verliest zijn motivatie.

Burn-out en bore-out

Burn-out
een toestand van ernstige uitputting door te lang te veel stress op het werk. Je hebt het gevoel dat je het niet meer aankunt, je bent niet meer gemotiveerd, en je presteert minder.
Bore-out
een toestand van uitputting en ontevredenheid doordat je werk te weinig uitdaging biedt. Je verveelt je, voelt je nutteloos, en verliest je motivatie.

Beide kunnen uitgroeien tot een depressie. En ze lijken op elkaar: bij allebei ben je moe, ongemotiveerd en onzeker. Het verschil is de oorzaak: te veel, of te weinig.

Symptomen

Symptomen
Lichamelijk Uitputting, weinig energie, slecht slapen, hartkloppingen, een benauwd gevoel in de borst, spierpijn, maag- en darmklachten
Psychisch Je onbekwaam voelen, aan jezelf twijfelen, prikkelbaar zijn, moeilijk concentreren, onzekerheid, angst
Sociaal Geen energie meer voor anderen, je afzonderen, agressief reageren, problemen met je partner

Oorzaken

Burn-out Bore-out
Persoonlijk Mensen die heel plichtsgetrouw, gevoelig en hardwerkend zijn, idealisten, mensen voor wie hun werk heel belangrijk is Mensen met een laag zelfbeeld, faalangst, mensen die veel belang hechten aan de mening van anderen
De omgeving Veel taken die veel moeite kosten, weinig controle over je werk, weinig steun van de baas of collega's, je niet gewaardeerd voelen Werk dat je niet uitdaagt, collega's die veel werk naar zich toe trekken, zodat er voor jou weinig overblijft
De samenleving Een ongezonde werk-privébalans, altijd bereikbaar zijn (mails, berichten) Angst voor ontslag: je blijft in een job die je niet bevalt

Wat helpt?

Burn-out of bore-out? Sleep het juiste antwoord naar het voorbeeld, en leg daarna in één zin uit waarom.

  1. Sanne werkt in een ziekenhuis. Ze maakt elke dag overuren, en leest 's avonds nog haar mails. Op een ochtend kan ze niet meer opstaan, en begint ze te huilen.

  2. Joris zit al vijf jaar achter een bureau waar hij bijna niets te doen heeft. Hij doet alsof hij druk bezig is, maar voelt zich nutteloos en moe.

  3. Leila wil het altijd perfect doen, en zegt nooit nee als haar baas haar iets vraagt. Ze slaapt slecht, en heeft voortdurend buikpijn.

  4. Wim durft niet van job te veranderen, ook al verveelt hij zich al jaren. Hij is bang dat hij niets anders vindt.

Vergelijk je uitleg
Voorbeeld Wat? Waarom?
Sanne Burn-out Te veel werk, nooit rust: ze is uitgeput.
Joris Bore-out Te weinig uitdaging: hij voelt zich nutteloos.
Leila Burn-out Perfectionistisch, nooit nee zeggen: te veel stress.
Wim Bore-out Verveling, en angst om te veranderen.
Bekijk een voorbeeld

Signalen: slecht slapen, buikpijn of hoofdpijn, prikkelbaar zijn, je niet meer kunnen concentreren, geen zin meer hebben om met vrienden af te spreken. Wat helpt: pauzes nemen, bewegen, genoeg slapen, je studie plannen, er met iemand over praten (een vriend, je ouders, je leerkracht, de leerlingenbegeleiding). Wie langer met zulke klachten zit, kan terecht bij Awel of de huisarts.