Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wat een burn-out en een bore-out zijn, en ze van elkaar onderscheiden
- Lichamelijke, psychische en sociale symptomen herkennen
- Oorzaken en hulp bij een burn-out en een bore-out noemen
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Allebei. Wie te lang te veel stress heeft, kan een burn-out krijgen: je bent uitgeput. Maar ook wie zich op het werk elke dag verveelt, zonder uitdaging, kan ziek worden: dat heet een bore-out. In België is ongeveer een kwart van de mensen die langer dan een jaar niet kunnen werken, ziek door een depressie of een burn-out.
RIZIV (2025): Arbeidsongeschiktheid in 2024 door depressie of burn-out
De werk-privébalans
Een gezond leven heeft een evenwicht tussen werk en privé: je gezin, je vrienden, je hobby's, rust. Dat evenwicht heet de werk-privébalans.
Een beetje stress is niet erg: het helpt je om te presteren. Maar wie te lang in de inspanningszone zit, en nooit herstelt, raakt uitgeput. En wie te lang in de comfortzone zit, zonder uitdaging, verliest zijn motivatie.
Burn-out en bore-out
- Burn-out
- een toestand van ernstige uitputting door te lang te veel stress op het werk. Je hebt het gevoel dat je het niet meer aankunt, je bent niet meer gemotiveerd, en je presteert minder.
- Bore-out
- een toestand van uitputting en ontevredenheid doordat je werk te weinig uitdaging biedt. Je verveelt je, voelt je nutteloos, en verliest je motivatie.
Beide kunnen uitgroeien tot een depressie. En ze lijken op elkaar: bij allebei ben je moe, ongemotiveerd en onzeker. Het verschil is de oorzaak: te veel, of te weinig.
Symptomen
| Symptomen | |
|---|---|
| Lichamelijk | Uitputting, weinig energie, slecht slapen, hartkloppingen, een benauwd gevoel in de borst, spierpijn, maag- en darmklachten |
| Psychisch | Je onbekwaam voelen, aan jezelf twijfelen, prikkelbaar zijn, moeilijk concentreren, onzekerheid, angst |
| Sociaal | Geen energie meer voor anderen, je afzonderen, agressief reageren, problemen met je partner |
Oorzaken
| Burn-out | Bore-out | |
|---|---|---|
| Persoonlijk | Mensen die heel plichtsgetrouw, gevoelig en hardwerkend zijn, idealisten, mensen voor wie hun werk heel belangrijk is | Mensen met een laag zelfbeeld, faalangst, mensen die veel belang hechten aan de mening van anderen |
| De omgeving | Veel taken die veel moeite kosten, weinig controle over je werk, weinig steun van de baas of collega's, je niet gewaardeerd voelen | Werk dat je niet uitdaagt, collega's die veel werk naar zich toe trekken, zodat er voor jou weinig overblijft |
| De samenleving | Een ongezonde werk-privébalans, altijd bereikbaar zijn (mails, berichten) | Angst voor ontslag: je blijft in een job die je niet bevalt |
Wat helpt?
- Bij een burn-out: rust, hulp en begrip van de omgeving, therapie, minder werken (bijvoorbeeld deeltijds), sporten, gezond eten, genoeg slapen, en leren de signalen op tijd te herkennen.
- Bij een bore-out: therapie, een nieuwe uitdaging zoeken, met je baas praten over andere taken, van job veranderen, meer tijd voor een hobby.
Vergelijk je uitleg
| Voorbeeld | Wat? | Waarom? |
|---|---|---|
| Sanne | Burn-out | Te veel werk, nooit rust: ze is uitgeput. |
| Joris | Bore-out | Te weinig uitdaging: hij voelt zich nutteloos. |
| Leila | Burn-out | Perfectionistisch, nooit nee zeggen: te veel stress. |
| Wim | Bore-out | Verveling, en angst om te veranderen. |
Bekijk een voorbeeld
Signalen: slecht slapen, buikpijn of hoofdpijn, prikkelbaar zijn, je niet meer kunnen concentreren, geen zin meer hebben om met vrienden af te spreken. Wat helpt: pauzes nemen, bewegen, genoeg slapen, je studie plannen, er met iemand over praten (een vriend, je ouders, je leerkracht, de leerlingenbegeleiding). Wie langer met zulke klachten zit, kan terecht bij Awel of de huisarts.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.