Wat moet je kunnen?
- Vier vormen van volwassenheid van elkaar onderscheiden, en uitleggen waarom de maatschappelijke volwassenheid vaak later komt.
- De ontwikkelingstaken en de fysieke en cognitieve ontwikkeling van de jongvolwassene beschrijven, en postformeel denken herkennen.
- De crisis van Erikson voor de jongvolwassenheid (intimiteit of isolement) toepassen op een voorbeeld.
- De ontwikkeling in de middenvolwassenheid beschrijven, met de crisis generativiteit of stagnatie en de veranderende rollen.
- Burn-out en bore-out van elkaar onderscheiden, met hun oorzaken en wat helpt.
Bij elk leerdoel van dit hoofdstuk hoort hieronder één oefening. De voorbeelden zijn nieuw: zo zie je of je de leerstof ook echt kunt toepassen. Lukt een oefening niet, of was je niet zeker van je antwoord? Bekijk dan de les die erbij staat nog eens.
Vormen van volwassenheid
Leerdoel: vier vormen van volwassenheid van elkaar onderscheiden, en uitleggen waarom de maatschappelijke volwassenheid vaak later komt. Herhaal: les 1.
Bekijk de uitleg
Ilse is lichamelijk en juridisch volwassen. Maatschappelijk nog niet helemaal: ze heeft geen voltijdse job en geen eigen woning. Of ze psychologisch volwassen is, hangt af van hoe ze zich gedraagt, niet van haar leeftijd. De maatschappelijke volwassenheid komt later, omdat jongeren langer studeren, een eigen woning duur is, en mensen later kinderen krijgen.
De jongvolwassene
Leerdoel: de ontwikkelingstaken en de fysieke en cognitieve ontwikkeling van de jongvolwassene beschrijven, en postformeel denken herkennen. Herhaal: les 2.
Bekijk de uitleg
Ontwikkelingstaken (Havighurst): een partner kiezen en leren samenleven, een gezin stichten, een eigen huishouden leiden, een job zoeken en beginnen werken. Een adolescent denkt formeel operationeel: abstract, maar vaak nog zwart-wit. Een volwassene denkt postformeel: hij beseft dat een probleem niet één juist antwoord heeft, weegt alle kanten af, en zoekt een oplossing die in de praktijk werkt. Bijvoorbeeld: bij een conflict op het werk eerst praten met de collega en de baas, in plaats van meteen ontslag te nemen.
Intimiteit of isolement
Leerdoel: de crisis van Erikson voor de jongvolwassenheid (intimiteit of isolement) toepassen op een voorbeeld. Herhaal: les 3.
Dries (28) heeft al drie relaties gehad. Telkens als het serieus wordt, maakt hij het uit: "Ik wil mijn vrijheid niet kwijt." Zijn vrienden zijn allemaal verhuisd, en hij ziet ze bijna nooit meer.
Bekijk de uitleg
Dries dreigt in het isolement te raken: hij laat niemand echt dichtbij komen, uit angst zichzelf of zijn vrijheid te verliezen. Intimiteit betekent dat je je openstelt voor een ander, en tegelijk jezelf blijft. Hij kan leren dat een hechte band zijn vrijheid niet hoeft af te nemen, bijvoorbeeld door erover te praten met een partner, of met een therapeut. Ook contact zoeken met vrienden is een vorm van intimiteit.
De middenvolwassene
Leerdoel: de ontwikkeling in de middenvolwassenheid beschrijven, met de crisis generativiteit of stagnatie en de veranderende rollen. Herhaal: les 4.
Bekijk de uitleg
De menopauze is lichamelijk. Generativiteit en stagnatie zijn de twee polen van de crisis van Erikson. Het legenestsyndroom en de midlifecrisis gaan over de veranderende rollen en vragen in deze periode.
Burn-out en bore-out
Leerdoel: burn-out en bore-out van elkaar onderscheiden, met hun oorzaken en wat helpt. Herhaal: les 5.
Bekijk de uitleg
Een burn-out komt door te veel stress op het werk, te lang. Een bore-out komt door te weinig uitdaging. Bij allebei ben je uitgeput, ongemotiveerd en onzeker.
- Burn-out: oorzaak bijvoorbeeld veel moeilijke taken, weinig steun, perfectionisme. Wat helpt: rust, therapie, minder werken, genoeg slapen.
- Bore-out: oorzaak bijvoorbeeld werk dat je niet uitdaagt, angst voor ontslag. Wat helpt: een nieuwe uitdaging, een andere job, therapie.
Klaar met oefenen?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.