S&P 3HW - Hoofdstuk 11: Klaar voor de toets?

Wat moet je kunnen?

Bij elk leerdoel van dit hoofdstuk hoort hieronder één oefening. De voorbeelden zijn nieuw: zo zie je of je de leerstof ook echt kunt toepassen. Lukt een oefening niet, of was je niet zeker van je antwoord? Bekijk dan de les die erbij staat nog eens.

Vormen van volwassenheid

Leerdoel: vier vormen van volwassenheid van elkaar onderscheiden, en uitleggen waarom de maatschappelijke volwassenheid vaak later komt. Herhaal: les 1.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Ilse is lichamelijk en juridisch volwassen. Maatschappelijk nog niet helemaal: ze heeft geen voltijdse job en geen eigen woning. Of ze psychologisch volwassen is, hangt af van hoe ze zich gedraagt, niet van haar leeftijd. De maatschappelijke volwassenheid komt later, omdat jongeren langer studeren, een eigen woning duur is, en mensen later kinderen krijgen.

De jongvolwassene

Leerdoel: de ontwikkelingstaken en de fysieke en cognitieve ontwikkeling van de jongvolwassene beschrijven, en postformeel denken herkennen. Herhaal: les 2.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Ontwikkelingstaken (Havighurst): een partner kiezen en leren samenleven, een gezin stichten, een eigen huishouden leiden, een job zoeken en beginnen werken. Een adolescent denkt formeel operationeel: abstract, maar vaak nog zwart-wit. Een volwassene denkt postformeel: hij beseft dat een probleem niet één juist antwoord heeft, weegt alle kanten af, en zoekt een oplossing die in de praktijk werkt. Bijvoorbeeld: bij een conflict op het werk eerst praten met de collega en de baas, in plaats van meteen ontslag te nemen.

Intimiteit of isolement

Leerdoel: de crisis van Erikson voor de jongvolwassenheid (intimiteit of isolement) toepassen op een voorbeeld. Herhaal: les 3.

Dries (28) heeft al drie relaties gehad. Telkens als het serieus wordt, maakt hij het uit: "Ik wil mijn vrijheid niet kwijt." Zijn vrienden zijn allemaal verhuisd, en hij ziet ze bijna nooit meer.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Dries dreigt in het isolement te raken: hij laat niemand echt dichtbij komen, uit angst zichzelf of zijn vrijheid te verliezen. Intimiteit betekent dat je je openstelt voor een ander, en tegelijk jezelf blijft. Hij kan leren dat een hechte band zijn vrijheid niet hoeft af te nemen, bijvoorbeeld door erover te praten met een partner, of met een therapeut. Ook contact zoeken met vrienden is een vorm van intimiteit.

De middenvolwassene

Leerdoel: de ontwikkeling in de middenvolwassenheid beschrijven, met de crisis generativiteit of stagnatie en de veranderende rollen. Herhaal: les 4.

Welk begrip past bij het voorbeeld?

  1. Mieke (51) is gestopt met menstrueren.

  2. Dirk (47) geeft in het weekend gratis bijles aan kinderen in zijn buurt.

  3. De dochter van Fatma (54) is net getrouwd en verhuisd. Fatma voelt zich leeg.

  4. Patrick (44) verkoopt plots zijn huis, neemt ontslag en vertrekt een jaar op wereldreis: "Ik wil nog iets beleven voor het te laat is."

  5. Nathalie (49) heeft het gevoel dat haar leven al jaren stilstaat, en dat niets wat ze doet ertoe doet.

Bekijk de uitleg

De menopauze is lichamelijk. Generativiteit en stagnatie zijn de twee polen van de crisis van Erikson. Het legenestsyndroom en de midlifecrisis gaan over de veranderende rollen en vragen in deze periode.

Burn-out en bore-out

Leerdoel: burn-out en bore-out van elkaar onderscheiden, met hun oorzaken en wat helpt. Herhaal: les 5.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Een burn-out komt door te veel stress op het werk, te lang. Een bore-out komt door te weinig uitdaging. Bij allebei ben je uitgeput, ongemotiveerd en onzeker.

  • Burn-out: oorzaak bijvoorbeeld veel moeilijke taken, weinig steun, perfectionisme. Wat helpt: rust, therapie, minder werken, genoeg slapen.
  • Bore-out: oorzaak bijvoorbeeld werk dat je niet uitdaagt, angst voor ontslag. Wat helpt: een nieuwe uitdaging, een andere job, therapie.