Wat moet je kunnen?
- De ontwikkelingstaken van de jongvolwassene noemen (Havighurst)
- De fysieke ontwikkeling van de jongvolwassene beschrijven
- Formeel operationeel en postformeel denken van elkaar onderscheiden
- Uitleggen waarom werk belangrijk is, meer dan alleen voor het geld
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
De meeste mensen kiezen niet alleen voor het geld. Een job geeft ook contact met anderen, structuur aan je dag, en het gevoel dat je iets nuttigs doet. Een job zoeken, en beginnen werken, is een van de belangrijkste taken van een jongvolwassene.
Ontwikkelingstaken
Je kent de ontwikkelingstaken van Havighurst uit het hoofdstuk over de adolescent. Voor de jongvolwassene beschreef hij vooral deze taken:
- een vaste partner kiezen, en leren samenleven met die partner;
- een gezin stichten: kinderen krijgen en opvoeden;
- een eigen huishouden leiden;
- een passende job zoeken, en beginnen werken.
Ze komen samen in twee grote stappen: de start van je carrière (deze les) en de start van je gezinsleven (les 3). Niet iedereen kiest voor een partner of kinderen, en dat is evengoed een volwassen keuze.
Fysiek: op je top
Lichamelijk is de jongvolwassene op zijn top: hij heeft de meeste kracht, de grootste lenigheid en de snelste reacties. Daarom halen de meeste sporters hun beste prestaties tussen 20 en 30 jaar. Het is ook de meest vruchtbare periode: de kans om zwanger te worden is het grootst. Na 35 jaar daalt ze bij vrouwen sneller.
Cognitief: verder dan Piaget
Volgens Piaget is de formeel operationele fase de laatste fase van het denken: als adolescent kun je abstract en hypothetisch redeneren. Daarna komt er volgens hem niets nieuws meer bij.
De Amerikaanse psychologe Gisela Labouvie-Vief vond dat het denken ook bij volwassenen nog verandert.
Postformeel denken is de manier van denken van een volwassene die beseft dat een probleem niet altijd één juist antwoord heeft. Hij weegt alle kanten van een situatie af, houdt rekening met gevoelens en met de mensen rond hem, en zoekt een oplossing die in de praktijk werkt.
Een adolescent denkt vaak nog zwart-wit: iets is juist of fout, eerlijk of oneerlijk. Een volwassene ziet meer grijs: de situatie is ingewikkeld, en elke oplossing heeft voor- en nadelen.
Sarah en Jens werken als verpleegkundigen op dezelfde afdeling. Sarah werkt deeltijds, omdat ze voor haar kinderen zorgt. Al drie keer ontdekt ze bij het begin van haar dienst dat Jens haar beste uren in het rooster heeft overgenomen, zonder het te vragen.
Bekijk de uitleg
- Zwart-wit: "Dit is oneerlijk. Ik neem ontslag." Er is maar één oplossing, en die is extreem.
- Postformeel: Sarah weegt de mogelijkheden af. Ze kan eerst met Jens praten: misschien weet hij niet dat het haar stoort. Ze kan het aan haar hoofdverpleegkundige vragen, of samen een regel afspreken voor het rooster. Ontslag nemen kan ook nog, maar ze denkt na over de gevolgen voor haar gezin en haar inkomen. Ze kiest wat in de praktijk het best werkt.
Werk
Een job is meer dan geld verdienen. Werk zorgt voor:
- een inkomen, zodat je zelfstandig kunt leven;
- sociale contacten: met collega's, klanten, patiënten;
- structuur: een vast ritme in je dag en je week;
- waardering: van anderen, en van jezelf. Je voelt dat je iets kunt;
- ontplooiing: je wordt beter in wat je graag doet, en je leert bij.
Daarom kan werkloosheid zo zwaar zijn: je mist niet alleen het geld, maar ook de contacten, de structuur en het gevoel dat je nuttig bent.
Bekijk de uitleg
Hij heeft genoeg inkomen, maar hij mist de andere dingen die werk geeft: contact met collega's, structuur in zijn dag, en het gevoel dat hij iets nuttigs doet en dat anderen hem waarderen. Werk is dus veel meer dan geld verdienen.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.