S&P 3HW - H14 les 1: Wat is persoonlijkheid?

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Die woorden beschrijven je persoonlijkheid: hoe je meestal denkt, voelt en je gedraagt. Waarschijnlijk zou niet iedereen dezelfde vijf woorden kiezen. Je vrienden kennen je op een andere manier dan je ouders, en jezelf zie je ook nog eens anders (dat is je zelfbeeld, les 2).

In dit laatste hoofdstuk kijk je terug op de hele levensloop, met één vraag: hoe word je wie je bent?

Persoonlijkheid

Je persoonlijkheid is het geheel van je unieke innerlijke kenmerken (hoe je denkt en voelt) en uiterlijke kenmerken (hoe je je gedraagt), waardoor je je in verschillende situaties en door de jaren heen op een gelijkaardige manier gedraagt.

Twee woorden zijn belangrijk:

Toch ligt je persoonlijkheid niet levenslang vast. Ze ontwikkelt zich vooral tijdens je jeugd en je adolescentie, en verandert minder vanaf je dertigste. Ook ingrijpende gebeurtenissen (een verhuis, een ziekte, een nieuwe vriendengroep) kunnen haar veranderen.

Temperament

Je kent het woord al: bij de baby en de kleuter zag je dat het ene kind rustig is en het andere heel beweeglijk, of snel huilt.

Je temperament is het aangeboren deel van je persoonlijkheid: de manier waarop je, volgens een vast emotioneel patroon, op prikkels reageert.

Een baby die bij elk nieuw gezicht begint te huilen, en een baby die naar iedereen lacht: dat verschil is er al van bij de geboorte. Je temperament is de basis waarop je persoonlijkheid verder groeit, onder invloed van je opvoeding, je omgeving en wat je meemaakt (les 5).

Temperament Persoonlijkheid
Waar komt het vandaan? aangeboren aangeboren én aangeleerd
Wanneer zie je het? al bij baby's groeit tijdens de jeugd en de adolescentie
Waarover gaat het? vooral hoe je emotioneel reageert hoe je denkt, voelt en je gedraagt

Oefenen

Gaat dit vooral over temperament, of over persoonlijkheid?

  1. Een baby van drie maanden schrikt bij elk geluid, en is moeilijk te troosten.

  2. Nadia (16) is altijd de eerste die een groepswerk plant en verdeelt.

  3. Al van bij de geboorte is Ruben een rustig kind, dat lang slaapt.

  4. Wout is eerlijk, ook als het hem iets kost.

Bekijk de uitleg

Temperament zie je al bij heel jonge kinderen, en gaat over hoe ze emotioneel reageren. Persoonlijkheid is breder: plannen, eerlijkheid en verantwoordelijkheid ontwikkel je in de loop van je leven.

Bekijk een voorbeeld

"Ik ben altijd al een doorzetter geweest: als kind wilde ik ook al elke puzzel afmaken. Maar ik was vroeger heel verlegen, en dat ben ik minder sinds ik in de jeugdbeweging zit: daar moest ik leren om voor een groep te praten."