Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wat warmte en controle in een opvoeding betekenen
- De vier opvoedingsstijlen omschrijven met warmte en controle
- De vier opvoedingsstijlen herkennen in situaties
- Uitleggen welke opvoedingsstijl volgens onderzoek het beste werkt
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Misschien noemde je iets als "er zijn als je kind verdriet heeft" of "luisteren". Dat gaat over warmte. Misschien noemde je ook iets als "duidelijke regels" of "weten waar je kind is". Dat gaat over controle. Psychologen beschrijven opvoeding met precies die twee dingen.
Warmte en controle
Je opvoeding is een deel van je microsysteem, en een van de belangrijkste vormen van nurture. Een opvoedingsstijl is de manier waarop ouders of opvoeders meestal met een kind omgaan. Je beschrijft ze met twee vragen:
- Warmte
- hoeveel liefde, steun en aandacht krijgt het kind? Bijvoorbeeld: troosten, aanmoedigen, luisteren, tijd maken.
- Controle
- hoeveel regels, structuur en toezicht zijn er? Bijvoorbeeld: afspraken over huiswerk en schermtijd, weten waar het kind is, nagaan of het iets al aankan.
Vier opvoedingsstijlen
Als je die twee vragen combineert, krijg je vier opvoedingsstijlen.
- Ondersteunende opvoeding
- veel warmte en veel controle. De ouders stellen duidelijke regels, maar leggen uit waarom, luisteren naar hun kind en geven het de vrijheid die het aankan. Deze stijl heet ook de autoritatieve opvoeding.
- Autoritaire opvoeding
- weinig warmte en veel controle. De ouders bepalen alles en verwachten gehoorzaamheid, zonder uitleg. Wie niet luistert, wordt gestraft.
- Permissieve opvoeding
- veel warmte en weinig controle. De ouders zijn lief voor hun kind, maar stellen weinig regels. Het kind krijgt meestal zijn zin.
- Onverschillige opvoeding
- weinig warmte en weinig controle. De ouders bemoeien zich weinig met hun kind: ze geven weinig aandacht en stellen weinig regels.
Let op: autoritair en autoritatief lijken op elkaar, maar betekenen iets heel anders.
Welke stijl werkt het best?
Wat zegt onderzoek?
Kinderen met een ondersteunende opvoeding worden meestal het stabielst. Ze leren zich aan te passen aan anderen, en ook voor zichzelf op te komen op een goede manier. Later blijken ze gemiddeld succesvoller te zijn, meer te verdienen en stabielere relaties te hebben dan kinderen die anders opgevoed werden.
Psychologie Magazine (2019): Welke van de vier opvoedingsstijlen werkt het beste?
In de klas: het opvoedingsraster
Waar plaats jij je leerkrachten op warmte en controle? Open het opvoedingsraster en typ de code die je op het scherm in de klas ziet. Plaats zoveel leerkrachten als je wilt. Op het scherm zie je daarna waar de hele klas elke leerkracht gemiddeld plaatst.
Oefenen
Vergelijk je uitleg
| Situatie | Stijl | Warmte | Controle |
|---|---|---|---|
| 1 | Ondersteunend | Veel: ze tonen interesse in zijn dag. | Veel: hij moet laten weten met wie hij gaat. |
| 2 | Autoritair | Weinig: geen interesse in waarom het misliep. | Veel: een zware straf. |
| 3 | Permissief | Veel: ze is trots en wil geen ruzie. | Weinig: geen grenzen aan het gamen. |
| 4 | Onverschillig | Weinig: geen tijd om te luisteren. | Weinig: ze weten niet eens wanneer ze toetsen heeft. |
| 5 | Autoritair | Weinig: geen ruimte voor de mening van de kinderen. | Veel: strikte regels en straf. |
| 6 | Ondersteunend | Veel: hij neemt haar mening ernstig en legt uit. | Veel: een duidelijke afspraak. |
Opvoedingsstijlen gelden ook buiten het gezin: voor een monitor, een trainer of een leerkracht.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.