Wat moet je kunnen?
- Uitleggen hoe Piaget naar de cognitieve ontwikkeling van kinderen kijkt
- Uitleggen wat een schema is, met een voorbeeld
- Assimilatie en accommodatie van elkaar onderscheiden in een situatie
- De vier fasen van Piaget in de juiste volgorde noemen
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
De peuter kent honden: harige dieren met vier poten. Een paard is ook een harig dier met vier poten, dus past het in zijn idee van "hond". Pas als iemand hem zegt dat het een paard is, past hij dat idee aan. Precies zo leren kinderen volgens Jean Piaget: daarover gaat deze les.
Jean Piaget
Jean Piaget (1896–1980) was een Zwitserse ontwikkelingspsycholoog. Hij onderzocht hoe het denken van kinderen zich ontwikkelt. Volgens Piaget is een kind een actieve onderzoeker: door zijn omgeving waar te nemen en ermee te spelen, bouwt het zelf zijn kennis op. Een kind heeft dus een interessante omgeving nodig, waarin het veel kan ontdekken.
Schema's
Een schema is een idee van hoe de werkelijkheid in elkaar zit.
Bijvoorbeeld:
- Een gezicht heeft twee ogen, een neus en een mond.
- Als de bel gaat, doet mama de deur open.
- Onze hond Max is een harig dier met vier poten.
Schema's aanpassen
Merkt een kind dat een schema niet klopt of niet volstaat, dan past het zijn schema aan. Dat heet adaptatie. Adaptatie gebeurt op twee manieren:
- Assimilatie
- het kind gebruikt een bestaand schema in een nieuwe situatie. Bijvoorbeeld: de buren hebben ook een harig dier met vier poten. "Dat is ook een hond!"
- Accommodatie
- het schema past niet meer, en het kind past het aan of maakt een nieuw schema. Bijvoorbeeld: de kat van een vriendje is ook harig en heeft vier poten, maar blaft niet. "Een kat is geen hond."
Zo verloopt leren volgens Piaget in een cirkel. Het kind is in evenwicht: zijn schema's werken. Dan komt het iets nieuws tegen en raakt het in onevenwicht. Door assimilatie en accommodatie past het zich aan, tot het een nieuw evenwicht bereikt, op een hoger niveau.
Vier fasen
Piaget verdeelt de cognitieve ontwikkeling in vier fasen:
| Leeftijd | Fase |
|---|---|
| 0 tot 2 jaar | Sensomotorische fase |
| 2 tot 7 jaar | Preoperationele fase |
| 7 tot 12 jaar | Concreet-operationele fase |
| Vanaf 12 jaar | Formeel-operationele fase |
In dit hoofdstuk bestudeer je de eerste fase, de sensomotorische fase: in les 4. De andere fasen komen in de volgende hoofdstukken.
Oefenen
Vergelijk je uitleg
| Situatie | Proces | Waarom? |
|---|---|---|
| Noor | Assimilatie | Haar schema "uit een beker drinken" werkt ook voor de nieuwe beker. |
| Ayoub | Accommodatie | Zijn schema klopt niet, en hij past het aan. |
| De baby | Assimilatie | Hij gebruikt zijn bestaande schema "schudden geeft geluid" bij iets nieuws. |
| De kleuter | Accommodatie | Hij past zijn schema "man met baard = opa" aan. |
| De peuter | Assimilatie | Hij gebruikt zijn schema "iets in de doos gooien" bij nieuwe voorwerpen. |
Bekijk de uitleg
"Grote hond!" is assimilatie: de peuter gebruikt zijn bestaande schema "hond" bij een nieuw dier. Leert hij dat het een paard is, dan is dat accommodatie: hij past zijn schema aan, of maakt een nieuw schema "paard". Zo bereikt hij een nieuw evenwicht.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.