Wat moet je kunnen?
- Een thema kiezen dat aansluit bij de sociale en gedragswetenschappen, met een duidelijke invalshoek
- Je keuze persoonlijk en onderbouwd motiveren
- De begrippen van je thema verduidelijken, en minstens vijf vragen over je thema stellen
Vandaag
- Je kiest een thema, en beslist of je alleen of met een partner werkt.
- Je vult invuldocument 1a grotendeels in, in de les.
Wat denk jij?
Tip
Denk aan iets wat je zelf meemaakte, zag bij iemand in je omgeving, las of zag in het nieuws, of waarover je het oneens was met iemand. Een thema dat je echt bezighoudt, houdt je een heel schooljaar vol.
Van thema naar vragen
Je kiest je thema uit de inhouden van de sociale en gedragswetenschappen in de derde graad. Noteer wat je aanspreekt. Een ander thema? Dat kan, maar spreek eerst je leerkracht aan.
Binnen de gedragswetenschappen: de fysieke, cognitieve, sociale, emotionele en morele ontwikkeling van kinderen, jongeren en volwassenen, met bijzondere aandacht voor:
- de invloed van vroegkinderlijke hechting en van vroege traumatische ervaringen op gedrag, emoties en ontwikkeling later in het leven;
- de rol van genen, omgeving en epigenetica in de ontwikkeling en in het gedrag;
- de invloed van motivatie, copingstrategieën en veerkracht op de ontwikkeling van de persoonlijkheid, en op stoornissen die zich daarbij kunnen voordoen;
- de invloed van de sociale omgeving op het gedrag: discriminatie, vooroordelen en stereotypen, conformisme, cognitieve dissonantie ...;
- de opvoeding, en de risico- en beschermende factoren daarin: opvoedingsstijlen en -middelen, gezinsvormen en opvoedingsmilieus, sociaal-economische, culturele en maatschappelijke omstandigheden, kindfactoren (zoals een handicap) die het opvoeden complexer maken.
Binnen de politieke en sociale wetenschappen:
- de politieke participatie en representatie van alle bevolkingsgroepen binnen een democratische rechtsstaat, of binnen een ander democratisch orgaan;
- de werking van verschillende staats- en regeringsvormen;
- de werking van de instituties binnen de rechterlijke, de wetgevende en de uitvoerende macht: rechtbanken en gerechtshoven, parlementen, regeringen;
- de invloed van globalisering op de werking van het politieke en maatschappelijke bestel;
- de invloed van maatschappelijke vraagstukken zoals migratie, kansenongelijkheid, mobiliteit, klimaat, diversiteit, mediatisering ... op sociale cohesie en deviant gedrag.
Je mag alleen werken, of met één partner die rond hetzelfde thema wil werken.
Een thema is nog geen onderzoeksvraag. "Groepsdruk" is een thema. In deze stap verzamel je nog geen bronnen (dat doe je in les 4), en formuleer je nog geen onderzoeksvraag: dat doe je pas in fase 2, als je weet wat anderen er al over schreven.
Je keuze motiveren
"Omdat ik dat interessant vind" is geen motivering. Leg uit waarom het je interesseert:
- Heb je er ooit iets over gelezen of gezien?
- Heb jij, of iemand in je naaste omgeving, er persoonlijke ervaring mee?
- Zag je iets in de krant, op tv of online dat je nieuwsgierigheid wekte?
- Kwam het aan bod in de les, en bleef je met vragen zitten?
Een sterke motivering maakt ook duidelijk waarom het thema voor anderen de moeite waard is. Werk je met een partner, dan schrijft elk een eigen motivering: zo wordt duidelijk dat iedereen om eigen redenen aan dit thema wil werken.
Begrippen verduidelijken
Voor je vragen kunt stellen, moet je weten wat de begrippen betekenen. Wat zijn die opvoedingsstijlen ook weer? Wat zijn de kenmerken van een democratische rechtsstaat? Wat bedoelen we met sociale cohesie, of met deviant gedrag? Zoek het op in je cursus van vorig jaar, in je notities, op het internet of bij klasgenoten. Noteer minstens drie begrippen: per begrip een betekenis in je eigen woorden, en waar je ze vond. Bewaar dat lijstje goed: de begrippen komen terug in je literatuurstudie, waar je ze met een bron definieert, en in de begrippenlijst van je rapport.
Vijf vragen
Schrijf minstens vijf vragen die je jezelf stelt over je thema. Houd eerst een brainstorm, en schrap pas daarna. Je vragen hoeven nog geen goede onderzoeksvragen te zijn. Maar ze moeten:
- een duidelijke link hebben met je thema;
- duidelijk geformuleerd zijn: iemand anders begrijpt meteen wat je bedoelt;
- een aanzet zijn om verder te zoeken in de literatuur.
Een vraag waarop het antwoord gewoon "ja" of "neen" is, brengt je niet ver.
Vergelijk je uitleg
| Vraag | Bruikbaar? | Waarom? |
|---|---|---|
| Risicovolle dingen in groep | Bruikbaar | Duidelijk, en er bestaat onderzoek over (bijvoorbeeld het rijsimulatorexperiment). |
| Wat vind jij? | Niet bruikbaar | Een mening, geen vraag die je met bronnen of onderzoek kunt beantwoorden. |
| Sociale media | Bruikbaar | Een duidelijke invalshoek, met veel recente literatuur. |
| De beste vriend | Niet bruikbaar | Geen link met het thema, en het gaat over een privépersoon. |
| Jongens en meisjes | Bruikbaar | Een vergelijking die je kunt opzoeken, en later misschien meten. |
| Is het slecht? | Niet bruikbaar | Te vaag: slecht voor wie, waarin? |
Hulp en taakverdeling
Wat moet je nog te weten komen of geregeld krijgen voor je project echt kan starten? Denk aan toegang tot een school of een vereniging, contact met een deskundige, materiaal, of uitleg over een onderzoeksmethode. Werk je met een partner, spreek dan concreet af wie wat doet.
Werktijd
Download invuldocument 1a van de pagina van fase 1, onder Taken, en vul het in, met je partner:
- jullie thema, en jullie invalshoek;
- elk een eigen motivering;
- minstens drie begrippen, verduidelijkt;
- minstens vijf vragen;
- welke hulp je nog nodig hebt, en wie wat doet.
Lees de criteria onderaan voor je indient.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.