Wat moet je kunnen?
- De zes grote onderzoeksgebieden van de psychologie opnoemen (SPOKAF)
- De zes onderzoeksgebieden herkennen in voorbeelden, ook in echte nieuwsberichten
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Veel mensen denken bij een psycholoog meteen aan iemand die in een praktijk met cliënten praat over hun problemen. Dat bestaat zeker, maar het is maar één van de onderzoeksgebieden van de psychologie. Psychologen werken ook in scholen, bedrijven, ziekenhuizen, de sport, het verkeer of aan een universiteit, en veel psychologen doen vooral onderzoek: ze praten niet met cliënten, maar zoeken uit hoe gedrag werkt.
Zes onderzoeksgebieden
Psychologie is een breed vak. Psychologen verdelen het in onderzoeksgebieden: elk gebied bekijkt het gedrag van mensen vanuit een andere vraag. Zes grote onderzoeksgebieden komen het vaakst aan bod.
- Sociale psychologie
- Hoe beïnvloeden andere mensen ons denken, voelen en gedrag, ook als ze er niet echt bij zijn? Bijvoorbeeld: groepsdruk, vooroordelen, of de eerste indruk die je van iemand krijgt.
- Persoonlijkheidspsychologie
- Hoe verschillen mensen van elkaar in de manier waarop ze meestal denken, voelen en handelen, en hoe stabiel zijn die eigenschappen? Bijvoorbeeld: waarom de ene persoon graag in de belangstelling staat en de andere liever op de achtergrond blijft.
- Ontwikkelingspsychologie
- Hoe veranderen mensen doorheen hun leven, van voor de geboorte tot op hoge leeftijd? Bijvoorbeeld: hoe een peuter leert praten, of wat er in de puberteit verandert.
- Klinische psychologie
- Hoe ontstaan psychische problemen, hoe herken je ze, en hoe kun je mensen helpen? Bijvoorbeeld: angst, depressie of een eetstoornis, en therapie om daarmee om te gaan.
- Arbeids- en organisatiepsychologie
- Hoe gedragen mensen zich op het werk en in organisaties? Bijvoorbeeld: wat werknemers motiveert, hoe je een goede leidinggevende wordt, of hoe je een burn-out voorkomt.
- Functieleer
- Hoe werken de basisfuncties die bij iedereen voorkomen: waarnemen, aandacht, leren, geheugen, denken, emoties en motivatie? Bijvoorbeeld: waarom je bij een optische illusie iets ziet wat er niet is, of waarom je iets beter onthoudt als je het verspreid studeert.
Terug naar "Wat denk jij?"
De vragen uit les 1 horen elk bij een of meer onderzoeksgebieden.
| Vraag uit les 1 | Onderzoeksgebied |
|---|---|
| Word jij beïnvloed door sociale media? | Sociale psychologie |
| Wiens mening is voor jou de belangrijkste: die van je ouders, of die van je beste vriend(in)? | Ontwikkelingspsychologie en sociale psychologie |
| Neem je graag de leiding, of ben je eerder volgzaam? | Persoonlijkheidspsychologie en sociale psychologie |
| Vanaf welke leeftijd begint een kind te praten? | Ontwikkelingspsychologie |
Leertip: bedenk een ezelsbruggetje
De beginletters van de zes onderzoeksgebieden vormen SPOKAF: Sociale psychologie, Persoonlijkheidspsychologie, Ontwikkelingspsychologie, Klinische psychologie, Arbeids- en organisatiepsychologie, Functieleer. Een ezelsbruggetje dat je zelf bedenkt, onthoud je veel beter dan een dat je krijgt.
Bekijk een voorbeeld
"Smakelijke Patatten Of Knapperige Afgebakken Frieten?" Een vraag waar je in België nooit lang over hoeft na te denken, en dus ook een zin die je niet snel vergeet. Werkt jouw eigen versie beter? Gebruik dan die.
Oefenen: SPOKAF in het nieuws
Psychologen onderzoeken dingen die elke dag in het nieuws komen. Hieronder staan echte berichten van de voorbije weken.
Vergelijk je uitleg
| Bericht | Onderzoeksgebied | Waarom? |
|---|---|---|
| Het geheim van een goed gesprek: dit maakt het verschil | Sociale psychologie | Het gaat over hoe mensen met elkaar omgaan en elkaar beïnvloeden in een gesprek. |
| Verlegen of extravert? Je DNA blijkt daar nauwelijks verantwoordelijk voor te zijn | Persoonlijkheidspsychologie | Verlegen of extravert zijn is een verschil tussen mensen in hoe ze meestal zijn en handelen. |
| Niet alleen meisjes: ook jongens worstelen als tiener met hun zelfbeeld | Ontwikkelingspsychologie | Het onderzoek volgt kinderen tot in hun tienerjaren, om te zien hoe hun lichaam en hun zelfbeeld zich ontwikkelen. |
| Welk antidepressivum je krijgt, maakt meer uit dan je denkt | Klinische psychologie | Het gaat over een psychisch probleem (depressie) en hoe je mensen ermee kunt helpen. |
| Piek in verlofaanvragen op dag dat videogame GTA 6 verschijnt, blijkt uit cijfers van Acerta | Arbeids- en organisatiepsychologie | Het gaat over het gedrag van werknemers en hoe bedrijven daarmee omgaan. |
| Piekeren houdt pijnlijke herinneringen net levend | Functieleer | Het gaat over het geheugen, een basisfunctie die bij iedereen voorkomt. |
| Slecht geslapen? Dan trap je sneller in een phishingmail | Functieleer | Het gaat over aandacht: hoe goed je opmerkt dat iets niet klopt. |
| Hoe loop jij het station uit? Grote kans dat je looproute wordt beïnvloed door vreemden | Sociale psychologie | Het gaat over hoe andere mensen, zelfs vreemden, ons gedrag beïnvloeden. |
Veel berichten raken aan meer dan één gebied. Kies het gebied dat het best past, en leg uit waarom.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.