S&P 3HW - Hoofdstuk 12: Klaar voor de toets?

Wat moet je kunnen?

Bij elk leerdoel van dit hoofdstuk hoort hieronder één oefening. De voorbeelden zijn nieuw: zo zie je of je de leerstof ook echt kunt toepassen. Lukt een oefening niet, of was je niet zeker van je antwoord? Bekijk dan de les die erbij staat nog eens.

Wat is een gezin?

Leerdoel: uitleggen wat een gezin is, en de drie gezinstijdperken (pre-industrieel, modern, postmodern) herkennen. Herhaal: les 1.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Volgens de VN niet: er is geen kind. Volgens de ruime definitie wel: ze vormen een herkenbare sociale eenheid, met duurzame gevoelsbanden, en steunen en verzorgen elkaar. Dat ze niet verwant zijn, maakt niet uit. Het moderne gezin (vanaf de 19de eeuw) is het kerngezin: trouwen uit liefde, aandacht voor het kind, vaak een vader die werkt en een moeder die het huishouden doet. In het postmoderne gezin (vanaf de jaren 1970) hebben de partners gelijke rechten en plichten, en ontplooien ze zich allebei; er zijn ook veel nieuwe gezinsvormen.

Gezinsvormen

Leerdoel: gezinsvormen herkennen in voorbeelden, het verschil tussen een gezin en een huishouden uitleggen, en cijfers over gezinsvormen lezen. Herhaal: les 2.

Welk begrip past?

  1. Ines woont met haar papa, zijn nieuwe vrouw en haar halfbroertje.

  2. Na de scheiding woont Tibo alleen met zijn mama.

  3. Alle mensen die onder hetzelfde dak wonen.

  4. Een weduwnaar van 82 woont alleen.

  5. Oma Fatima woont bij haar zoon, zijn vrouw en hun drie kinderen.

Bekijk de uitleg

Een huishouden is iedereen onder hetzelfde dak, ook wie alleen woont (een eenpersoonshuishouden). Een gezin gaat over duurzame banden en zorg. In België is meer dan een op drie huishoudens een eenpersoonshuishouden.

Gezinnen elders

Leerdoel: polygamie, polygynie, polyandrie, een gearrangeerd en een gedwongen huwelijk van elkaar onderscheiden. Herhaal: les 3.

Welk begrip past?

  1. Getrouwd zijn met meer dan één partner tegelijk.

  2. Een vrouw in Tibet is getrouwd met twee broers.

  3. Een man in Mali heeft twee vrouwen.

  4. Een tante stelt Ravi voor aan een meisje uit hun gemeenschap. Ravi en het meisje leren elkaar kennen, en beslissen samen om te trouwen.

  5. Een meisje van 17 moet trouwen met een man die ze niet wil, anders wordt ze het huis uitgezet.

Bekijk de uitleg

Polygamie is het algemene begrip; polygynie (één man, meerdere vrouwen) en polyandrie (één vrouw, meerdere mannen) zijn vormen ervan. Het verschil tussen een gearrangeerd en een gedwongen huwelijk is de vrije keuze.

Vier evoluties

Leerdoel: vier maatschappelijke evoluties noemen die gezinnen en de positie van het kind veranderd hebben, en uitleggen hoe de aanvaarding van gezinsvormen verandert. Herhaal: les 4.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg
  1. Democratisering en emancipatie: alle kinderen gaan naar school; vrouwen werken buitenshuis.
  2. Minder invloed van de kerk en meer tolerantie: scheiden en ongehuwd samenwonen zijn geen taboe meer.
  3. Technologische ontwikkeling: anticonceptie; verder studeren is bijna noodzakelijk.
  4. Individualisme: mensen kiezen zelf hoe ze leven, ook of ze kinderen willen.

Daardoor worden nieuwe gezinsvormen beter aanvaard: bijna iedereen vindt ongehuwd samenwonen vandaag oké.

Kinderen en hotel mama

Leerdoel: het vruchtbaarheidscijfer uitleggen, met redenen waarom het daalde, en het fenomeen "hotel mama" verklaren. Herhaal: les 5.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Een vrouw krijgt in haar leven gemiddeld 1,44 kinderen. Dat is minder dan de 2,1 die nodig is om de bevolking (zonder migratie) even groot te houden. Redenen: vrouwen studeren langer en hebben een carrière, anticonceptie, individualisme, de kosten van kinderen, een lage kindersterfte. Hotel mama: jongeren studeren langer, een woning is duur, een eerste job is onzeker, en ze hebben een goede band met hun ouders.

Kinderen elders in de wereld

Leerdoel: uitleggen wat kindhuwelijken en kinderarbeid zijn, waar ze het vaakst voorkomen, en waarom ze kinderrechten schenden. Herhaal: les 6.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Vooral door armoede: bij een kindhuwelijk krijgt de familie een bruidsschat, en is er een mond minder te voeden. Bij kinderarbeid is het loon van het kind nodig voor het gezin. Ook traditie speelt mee. Beide komen het vaakst voor in Afrika ten zuiden van de Sahara, en kindhuwelijken ook in Zuid-Azië. Ze schenden het recht op onderwijs (de kinderen stoppen met school), op bescherming (gevaarlijk werk, een gedwongen huwelijk, heel jong zwanger worden) en op vrije tijd.

Een interview

Leerdoel: een interview voorbereiden met open vragen, doorvragen, en het uitschrijven met respect voor de privacy. Herhaal: les 7.

Je interviewt een buurvrouw van 80. Ze zegt: "Toen ik jong was, mochten meisjes niet verder studeren."

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Open vraag: "Wat moest u thuis allemaal doen?" Bijvragen: "Wie besliste dat?", "Wat had u zelf willen studeren?", "Hoe voelde u zich daarbij?", "Hoe ging dat bij uw broers?" Uitschrijven: zo snel mogelijk, de kern per vraag in goede zinnen, opvallende uitspraken als citaat, en de privacy respecteren: geen achternaam, geen adres, niets wat ze liever niet gedeeld ziet.