S&P 3HW - H5 les 1: Groeien en bewegen

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Misschien noemde je rennen, de glijbaan op klimmen, een bal wegschoppen, of zelf een koekje uit een doosje nemen. Tussen één en drie jaar leert een kind enorm veel bewegingen bij: met zijn hele lichaam (grove motoriek), en met zijn handen en vingers (fijne motoriek). Daarover gaat deze les.

Groeien

In zijn eerste jaar groeit een baby supersnel: hij wordt ongeveer de helft groter. Een peuter groeit nog altijd flink, maar trager. Een kind van drie jaar is gemiddeld ongeveer 95 cm groot en weegt ongeveer 14 kg. Op de groeicurve zie je hoe groot de verschillen tussen kinderen zijn: wat telt, is dat een kind zijn eigen lijn volgt.

In de babytijd leerde het kind zijn hoofd rechthouden, zitten, kruipen en grijpen. Op die basis bouwt de peuter verder: hij leert stappen, en hij leert zijn handjes steeds handiger gebruiken.

Grove en fijne motoriek

Je kent de twee soorten motoriek uit hoofdstuk 2. Kijk wat een peuter op elk gebied bijleert:

Grove motoriek Fijne motoriek
zelfstandig stappen, ook met iets in de hand met een lepel eten
rennen, springen, dansen een toren van blokken bouwen
de trap op klimmen, in de zetel kruipen een puzzeltje met grote stukken maken
tegen een bal schoppen met een stift of potlood krabbelen
rijden op een loopfietsje de bladzijden van een boekje omslaan
achteruit en op de tippen van de tenen stappen papier scheuren, een dop eraf draaien

Bekijk en vat samen

Bekijk de twee video's hieronder. Neem notities met het Cornell-schema: hoe dat werkt, zie je in de eerste video, en in de studietips.

Speel de video af (YouTube)
Klasse. (z.d.). Laat je lessen beter plakken met Cornell [Video]. YouTube.
Speel de video af (YouTube)
GroterWorden. (z.d.). Mijlpalen ontwikkeling 1-4 jaar [Video]. YouTube.
Speel de video af (YouTube)
Versterk het jonge kind. (z.d.). Een stimulerende omgeving [Video]. YouTube.
Bekijk de uitleg

Grove motoriek: bijvoorbeeld zelfstandig stappen, rennen, springen, klimmen, tegen een bal schoppen. Fijne motoriek: bijvoorbeeld blokken stapelen, met een lepel eten, een beker vullen, krabbelen, een bladzijde omslaan. Een stimulerende omgeving helpt daarbij: ruimte om te bewegen, en speelgoed dat uitdaagt maar niet te moeilijk is.

Leren stappen verandert alles

Leren stappen is een fysieke ontwikkeling. Maar het verandert ook de andere domeinen:

Dat is typisch voor ontwikkeling: de domeinen staan niet los van elkaar, maar beïnvloeden elkaar.

Zelf doen

Zelfredzaamheid is het vermogen om voor jezelf te zorgen en dingen zelf te doen.

Met zijn nieuwe vaardigheden doet de peuter steeds meer zelf: zelf stappen, zelf eten met een lepel, zelf zijn schoenen uittrekken, en een beetje helpen bij het aankleden. Dat gaat nog niet altijd snel of netjes. Maar elke keer dat hij iets zelf mag proberen, oefent hij zijn motoriek en zijn zelfstandigheid.

Oefenen

Gaat het hier vooral over grove of over fijne motoriek?

  1. Mila klimt op haar eentje de trap op naar de glijbaan.

  2. Noah draait de dop van zijn drinkbus.

  3. Sara schopt een bal naar haar broer.

  4. Adam zet drie blokken op elkaar.

  5. Lina rijdt op haar loopfietsje door de gang.

Bekijk de uitleg

Bij grove motoriek beweeg je met je hele lichaam of met grote spieren: stappen, klimmen, schoppen, fietsen. Bij fijne motoriek maak je kleine, precieze bewegingen met je handen en vingers: draaien, stapelen, krabbelen.

Bekijk de uitleg

Cognitief: Yassin kan zelf op verkenning gaan. Hij ziet en ontdekt meer, en leert zich oriënteren in het huis. Socio-emotioneel: hij wordt zelfstandiger, en kan zelf kiezen om naar zijn ouders toe te gaan of op ontdekking te trekken. Zo zie je dat de ontwikkelingsdomeinen elkaar beïnvloeden.