Wat moet je kunnen?
- Voorbeelden geven van wat een peuter bijleert in de grove en de fijne motoriek
- Uitleggen hoe leren stappen de cognitieve en de socio-emotionele ontwikkeling beïnvloedt
- Uitleggen wat zelfredzaamheid is, met een voorbeeld
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Misschien noemde je rennen, de glijbaan op klimmen, een bal wegschoppen, of zelf een koekje uit een doosje nemen. Tussen één en drie jaar leert een kind enorm veel bewegingen bij: met zijn hele lichaam (grove motoriek), en met zijn handen en vingers (fijne motoriek). Daarover gaat deze les.
Groeien
In zijn eerste jaar groeit een baby supersnel: hij wordt ongeveer de helft groter. Een peuter groeit nog altijd flink, maar trager. Een kind van drie jaar is gemiddeld ongeveer 95 cm groot en weegt ongeveer 14 kg. Op de groeicurve zie je hoe groot de verschillen tussen kinderen zijn: wat telt, is dat een kind zijn eigen lijn volgt.
In de babytijd leerde het kind zijn hoofd rechthouden, zitten, kruipen en grijpen. Op die basis bouwt de peuter verder: hij leert stappen, en hij leert zijn handjes steeds handiger gebruiken.
Grove en fijne motoriek
Je kent de twee soorten motoriek uit hoofdstuk 2. Kijk wat een peuter op elk gebied bijleert:
| Grove motoriek | Fijne motoriek |
|---|---|
| zelfstandig stappen, ook met iets in de hand | met een lepel eten |
| rennen, springen, dansen | een toren van blokken bouwen |
| de trap op klimmen, in de zetel kruipen | een puzzeltje met grote stukken maken |
| tegen een bal schoppen | met een stift of potlood krabbelen |
| rijden op een loopfietsje | de bladzijden van een boekje omslaan |
| achteruit en op de tippen van de tenen stappen | papier scheuren, een dop eraf draaien |
Bekijk en vat samen
Bekijk de twee video's hieronder. Neem notities met het Cornell-schema: hoe dat werkt, zie je in de eerste video, en in de studietips.
Bekijk de uitleg
Grove motoriek: bijvoorbeeld zelfstandig stappen, rennen, springen, klimmen, tegen een bal schoppen. Fijne motoriek: bijvoorbeeld blokken stapelen, met een lepel eten, een beker vullen, krabbelen, een bladzijde omslaan. Een stimulerende omgeving helpt daarbij: ruimte om te bewegen, en speelgoed dat uitdaagt maar niet te moeilijk is.
Leren stappen verandert alles
Leren stappen is een fysieke ontwikkeling. Maar het verandert ook de andere domeinen:
- Cognitief: de peuter kan zelf op verkenning gaan. Hij bekijkt voorwerpen en ruimtes van alle kanten, en leert zich oriënteren: waar is de keuken, waar ligt mijn speelgoed? Zijn wereld wordt groter.
- Socio-emotioneel: de peuter wordt zelfstandiger. Ook de band met zijn ouders verandert: hij kan nu zelf beslissen om naar hen toe te gaan, of weg te lopen.
Dat is typisch voor ontwikkeling: de domeinen staan niet los van elkaar, maar beïnvloeden elkaar.
Zelf doen
Zelfredzaamheid is het vermogen om voor jezelf te zorgen en dingen zelf te doen.
Met zijn nieuwe vaardigheden doet de peuter steeds meer zelf: zelf stappen, zelf eten met een lepel, zelf zijn schoenen uittrekken, en een beetje helpen bij het aankleden. Dat gaat nog niet altijd snel of netjes. Maar elke keer dat hij iets zelf mag proberen, oefent hij zijn motoriek en zijn zelfstandigheid.
Oefenen
Bekijk de uitleg
Bij grove motoriek beweeg je met je hele lichaam of met grote spieren: stappen, klimmen, schoppen, fietsen. Bij fijne motoriek maak je kleine, precieze bewegingen met je handen en vingers: draaien, stapelen, krabbelen.
Bekijk de uitleg
Cognitief: Yassin kan zelf op verkenning gaan. Hij ziet en ontdekt meer, en leert zich oriënteren in het huis. Socio-emotioneel: hij wordt zelfstandiger, en kan zelf kiezen om naar zijn ouders toe te gaan of op ontdekking te trekken. Zo zie je dat de ontwikkelingsdomeinen elkaar beïnvloeden.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.