S&P 3HW - H6 les 2: Waarom bewegen kleuters (niet)?

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Wat zegt onderzoek?

Volgens Gezond Leven beweegt een kleuter elke dag minstens drie uur, verspreid over de dag. Minstens een uur daarvan is stevig bewegen: rennen, springen, fietsen, klimmen. Een kleuter zit best niet langer dan een uur na elkaar stil, en kijkt hoogstens een uur per dag naar een scherm. Minder is beter. Kinderen hoeven daarvoor niet te sporten: actief spelen telt ook mee.

Gezond Leven (z.d.): Hoeveel bewegen peuters en kleuters best? En wat met slaap?

Drie uur per dag

Drie uur bewegen per dag: dat lijkt veel. Toch haalt niet elke kleuter dat. Sommige kinderen spelen elke dag buiten in de tuin; andere zitten veel binnen, in de auto of voor een scherm.

Waar komt dat verschil vandaan? Het bio-ecologisch model van Bronfenbrenner helpt je om het te verklaren. Hoeveel een kleuter beweegt, hangt niet alleen van hemzelf af, maar van alle lagen rondom hem.

Alle lagen spelen mee

Laag Wat kan invloed hebben op hoeveel een kleuter beweegt?
Het kind zelf Zijn aanleg en temperament (een rustig of een heel beweeglijk kind), zijn gezondheid, een lichamelijke beperking.
Microsysteem Ouders die zelf graag sporten en samen gaan wandelen of fietsen; een tuin thuis; veel of weinig schermen; hoeveel turnlessen en speeltijd er op school zijn.
Mesosysteem Ouders en school die samenwerken: de school maakt te voet of met de fiets komen aantrekkelijk, en de ouders doen mee; ouders schrijven hun kind in voor de sportdag van de school.
Exosysteem Een speeltuin, een park, een zwembad of een sportclub in de buurt; een rustige, veilige straat; de werkuren van de ouders (wie laat thuis is, gaat minder snel naar het park).
Macrosysteem Hoe belangrijk de samenleving bewegen vindt; of meisjes evenveel kansen krijgen om te sporten als jongens; regels en campagnes van de overheid, zoals de beweegrichtlijnen.

In een stad als Brussel spelen vooral het micro- en het exosysteem een grote rol: niet elk gezin heeft een tuin, en niet elke buurt heeft een veilige speeltuin dichtbij.

Oefenen

In welke laag van het bio-ecologisch model zit deze invloed op hoeveel Lisa (4 jaar) beweegt?

  1. Lisa heeft een lichte vorm van astma, en raakt snel buiten adem.

  2. Lisa's papa neemt haar elke zaterdag mee naar de kleuterturnles.

  3. De school vraagt de ouders om hun kind met de fiets te brengen, en Lisa's mama doet mee.

  4. Achter de hoek is net een nieuw speelplein geopend.

  5. In haar land vinden veel mensen dat meisjes minder hoeven te sporten dan jongens.

Bekijk de uitleg

Het kind zelf: aanleg, gezondheid. Microsysteem: de mensen en plekken waar het kind zelf is (gezin, klas, club). Mesosysteem: de verbanden tussen die plekken, zoals ouders en school. Exosysteem: plekken en beslissingen waar het kind zelf niet bij is, maar die wel invloed hebben (de buurt, het werk van de ouders). Macrosysteem: cultuur, waarden, normen en wetten.

Bekijk een voorbeeld

Exosysteem: de gemeente maakt van een parking op woensdagnamiddag een speelstraat. Kinderen die geen tuin hebben, kunnen dan veilig dicht bij huis buiten spelen. Microsysteem: de kleuterschool laat de kinderen elke dag twee keer buiten spelen, ook als het regent (met regenlaarzen). Macrosysteem: een campagne van de overheid die ouders uitlegt dat drie uur bewegen per dag nodig is, en dat spelen ook meetelt.