S&P 3HW - H7 les 7: Pesten: gevolgen en aanpak

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Wat zegt onderzoek?

Meer. Ongeveer 1 op de 5 kinderen en jongeren in Vlaanderen wordt gepest. Bij 11- en 12-jarigen, in de hoogste klassen van de lagere school, is het zelfs 1 op de 3. Die cijfers komen uit een groot onderzoek van de UGent bij meer dan 20.000 Vlaamse jongeren, uit 2022. Stelling B uit les 6 klopt dus niet: pesten is geen zaak van een kleine minderheid.

VRT NWS (2026): Basisschool uit Snaaskerke wint prijs met buddy's tegen pesten

De gevolgen van pesten

Pesten is niet "gewoon iets wat bij de kindertijd hoort". Het kan zware gevolgen hebben, en die kunnen lang duren, soms tot in de volwassenheid:

Toch vertellen veel slachtoffers niet dat ze gepest worden. Ze schamen zich, of ze zijn bang dat het pesten erger wordt als een volwassene ingrijpt. Daarom klopt stelling E niet: dat een kind niets zegt, wil niet zeggen dat het niet erg is.

Pesten en Erikson

Jana (10 jaar) wordt elke dag uitgelachen om haar kleren en haar bril. Haar spullen worden afgepakt, en op de speelplaats wordt ze geduwd. Als ze het aan de juf vertelt, zegt die: "Je moet wat meer voor jezelf opkomen." Jana is nu vijftien. Het pesten is al lang gestopt, maar ze blijft onzeker en durft weinig.

Bekijk de uitleg

Jana zat in de crisis van de schooltijd: activiteit tegenover minderwaardigheid. Door de negatieve reacties van de anderen, en omdat de juf haar niet echt hielp, voelde ze zich minderwaardig. Ze bouwde een negatief zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen op: de negatieve pool woog door. Daarom blijft ze ook als adolescent onzeker, al is het pesten gestopt. Zo zie je dat pesten op lange termijn gevolgen heeft.

Wat kun je doen tegen pesten?

Omdat pesten een groepsgebeuren is, kan de groep het ook stoppen.

Word je zelf gepest, of zit je ergens mee? Je kunt ook anoniem praten met Awel: bel 102, of chat via awel.be.

Oefenen

Maakt deze reactie het pesten eerder erger, of helpt ze het te stoppen?

  1. Iedereen lacht mee met de grap over Tims kapsel.

  2. Een paar klasgenoten zeggen samen: "Stop, dat is niet grappig."

  3. Sara ziet dat Ella alleen staat, en vraagt of ze bij hen komt staan.

  4. In de klaschat stuurt iemand een foto door om Noah uit te lachen. Niemand reageert.

  5. Daan vertelt aan zijn mentor dat een klasgenoot elke dag wordt uitgescholden.

Bekijk de uitleg

Meelachen, meedoen en zwijgen versterken het pesten: de pester krijgt aandacht en voelt zich gesteund. Openlijk afkeuren, het slachtoffer steunen en het vertellen aan een volwassene helpen: zo verliest het pesten zijn publiek.

Bekijk een voorbeeld

"Eerst vond ik stelling F wel kloppen: wie gepest wordt, wordt er later sterker van. Nu weet ik dat pesten lang kan nawerken, met angst en weinig zelfvertrouwen, tot in de volwassenheid. Ik ben het dus niet meer eens met F."