S&P 3HW - Hoofdstuk 7: Klaar voor de toets?

Wat moet je kunnen?

Bij elk leerdoel van dit hoofdstuk hoort hieronder één oefening. De voorbeelden zijn nieuw: zo zie je of je de leerstof ook echt kunt toepassen. Lukt een oefening niet, of was je niet zeker van je antwoord? Bekijk dan de les die erbij staat nog eens.

Groeien en bewegen

Leerdoel: de motoriek van een schoolkind beschrijven, en uitleggen hoe ze de plaats in de groep beïnvloedt. Herhaal: les 1.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Noor beheerst haar bewegingen bijna optimaal: ze is lenig en sterk, heeft een goed evenwicht en een goede oog-handcoördinatie. Ze combineert grove en fijne motoriek vloeiend. Sportieve kinderen zijn vaak populair: ze worden graag gekozen en bewonderd. Zo beïnvloedt haar fysieke ontwikkeling haar socio-emotionele ontwikkeling.

Het denken van het schoolkind

Leerdoel: de concreet operationele fase van Piaget uitleggen, en classificeren en conservatie herkennen en testen. Herhaal: les 2.

Welk begrip past bij deze situatie?

  1. Lotte (8 jaar) zegt: "Een appel en een banaan zijn allebei fruit, en fruit is eten. Dus er is meer eten dan appels."

  2. Je giet sap uit een fles in een brede kom. Wout (9 jaar) zegt: "Er is nog evenveel sap."

  3. Een kind van zeven kan logisch redeneren over dingen die het kan zien en vastnemen.

  4. Een kind draait in gedachten om wat je deed: "Als je het terug in de fles giet, is het weer even hoog."

Bekijk de uitleg

Classificeren: een groep (appels) is deel van een grotere groep (eten). Conservatie: de hoeveelheid blijft gelijk als alleen de vorm verandert. Concreet operationele fase: logisch redeneren over concrete dingen, van ongeveer 7 tot 12 jaar. Operatie: een logische denkhandeling, zoals iets in gedachten terugdraaien.

Je inleven in een ander

Leerdoel: uitleggen wat inlevingsvermogen en egocentrisme zijn, hoe je ze test, en waarom inlevingsvermogen belangrijk is. Herhaal: les 3.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Een kind dat zich kan inleven, zegt "snoepjes": het begrijpt dat het vriendje niet weet wat het zelf weet. Een egocentrisch kind zegt "potloden": het gaat uit van wat het zelf weet. Inlevingsvermogen is belangrijk omdat je dan aanvoelt wat een ander leuk of vervelend vindt, en je gedrag kunt aanpassen. Zo kun je beter met anderen omgaan.

Taakbewustzijn en zelfbeeld

Leerdoel: taakbewustzijn uitleggen, en hoe een schoolkind zijn zelfbeeld vormt door zich te vergelijken met de groep. Herhaal: les 4.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Hij toont taakbewustzijn: hij weet dat een taak af moet, ook als ze niet leuk is. Hij vormt zijn zelfbeeld door zich te vergelijken met de anderen ("trager dan de anderen"). Je herkent sportieve prestaties (voetbal), schoolse vaardigheden (lezen) en sociale aanvaarding (veel vrienden). Hij noemt ook iets waar hij minder goed in is: dat is typisch vanaf ongeveer negen jaar.

Erikson

Leerdoel: de crisis van Erikson voor de schooltijd toepassen op een voorbeeld, en kritiek op de theorie van Erikson geven. Herhaal: les 5.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

De pool minderwaardigheid dreigt door te wegen: Elif ervaart vooral wat niet lukt, zonder hulp. Ze kan gaan denken dat ze niets goed kan. Wat helpt: aandacht voor haar talenten, aangepaste hulp bij het lezen, en fouten zien als leermomenten. Zo kan ze een gevoel van competentie opbouwen. Kritiek: positief, een positieve kijk (groei tot in de ouderdom) en herkenbare, bruikbare fasen; negatief, vooral westers, en moeilijk te testen omdat de begrippen vaag zijn.

Wat is pesten?

Leerdoel: uitleggen wat pesten is, het verschil met plagen, en de rol van pester, slachtoffer en omstanders. Herhaal: les 6.

Is dit plagen of pesten?

  1. Twee vriendinnen noemen elkaar voor de grap "slaapkop", en lachen er allebei om.

  2. Een groepje oudere leerlingen neemt elke dag de pet van een eersteklasser af.

  3. Een jongen maakt één keer een flauwe grap over je tekening, en stopt als je zegt dat je het niet leuk vindt.

  4. Al weken wordt iemand niet uitgenodigd in de klaschat, en de anderen lachen erom.

Bekijk de uitleg

Pesten gebeurt herhaaldelijk, met opzet, en met een machtsverschil (ouder, met meer): het slachtoffer kan zich moeilijk verdedigen. Plagen gebeurt af en toe, tussen gelijken, en stopt als de ander het niet leuk vindt. Bij pesten spelen ook de omstanders een rol: wie meelacht, versterkt het pesten.

Gevolgen en aanpak

Leerdoel: de gevolgen van pesten uitleggen, en wat omstanders, slachtoffers en de school ertegen kunnen doen. Herhaal: les 7.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Gevolgen: minder goede punten, met tegenzin naar school gaan, angst, depressieve gevoelens, eenzaamheid, weinig zelfvertrouwen, soms tot in de volwassenheid. Als omstander: niet meelachen, het pesten openlijk afkeuren (liefst samen met anderen), hem laten weten dat je het niet oké vindt, en het vertellen aan een volwassene. Hij zelf: erover praten met iemand die hij vertrouwt, of met Awel (102). De school: een duidelijk plan tegen pesten, makkelijk kunnen melden, en ingrijpen.