Wat moet je kunnen?
- Cognitieve en esthetische behoeften uitleggen en herkennen
- Uitleggen dat één gedrag meerdere behoeften kan vervullen, en één behoefte op meerdere manieren
- Positieve en negatieve kritiek op de theorie van Maslow toelichten
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
| Behoefte | Voorbeeld |
|---|---|
| Fysiologische behoeften | Bewegen is gezond voor je lichaam. |
| Sociale behoeften | Je hoort bij een ploeg, en maakt er vrienden. |
| Waarderingsbehoeften | Je bent trots op je prestaties; anderen kijken naar je op als je wint. |
| Zelfactualisatie | Je geniet ervan dat je steeds een hoger niveau haalt. |
Eén gedrag kan dus meerdere behoeften tegelijk vervullen. En omgekeerd: één behoefte kun je op veel manieren vervullen. Je sociale behoeften vervul je in een sportclub, maar ook in de jeugdbeweging, met je familie of online.
Nog twee behoeften
Maslow paste zijn model later aan. Net onder zelfactualisatie voegde hij twee soorten behoeften toe. Welke van de twee eerst komt, maakt niet uit.
- Cognitieve behoeften
- de behoefte om kennis op te doen, je nieuwsgierigheid te bevredigen, en de wereld rond je te begrijpen. Bijvoorbeeld: een documentaire over de Romeinen kijken, of iets opzoeken uit nieuwsgierigheid.
- Esthetische behoeften
- de behoefte aan schoonheid, harmonie en orde. Bijvoorbeeld: naar een concert gaan, je kamer mooi inrichten, een tekening maken.
Botan, de pianist uit het inleefspel, heeft beide: hij wil nieuwe stukken leren (cognitief) en mooie muziek maken (esthetisch).
Bekijk de uitleg
Ook hier spelen soms meerdere behoeften mee: Leonie wil er misschien ook mooi uitzien om bij de groep te horen (sociaal) of om complimenten te krijgen (waardering).
Terug naar het eiland
Bekijk de uitleg
De meeste leerlingen nemen vooral dingen mee voor hun fysiologische behoeften (water, eten, een slaapzak) en hun veiligheid (een mes, een EHBO-doos, aansteker). Wie een boek, een muziekinstrument of een tekenblok meeneemt, denkt ook aan cognitieve of esthetische behoeften.
Aan de sociale behoeften kun je op een onbewoond eiland nauwelijks voldoen: je bent alleen. Misschien nam je een foto van je familie mee, of hoopte je op een gsm met bereik.
Aangeboren of aangeleerd?
Zijn die behoeften aangeboren (nature), of leer je ze van je omgeving (nurture)? Meestal is het een combinatie. Dat je honger hebt, is aangeboren. Maar of je die honger stilt met brood, met rijst of met injera, heb je geleerd. Ook wat je als "succes" of als "waardering" ziet, hangt af van je opvoeding en je cultuur.
Wat is de theorie waard?
Positief
- De theorie heeft een positief mensbeeld: ze heeft aandacht voor liefde, waardering en groei, niet alleen voor problemen.
- De behoeften zijn herkenbaar: iedereen vindt er voorbeelden van in zijn eigen leven.
- In 2011 onderzochten de psychologen Louis Tay en Ed Diener gegevens van mensen uit meer dan 120 landen. Wie zijn basisbehoeften, zijn sociale behoeften en zijn behoefte aan waardering vervuld zag, voelde zich beter. Dat bevestigt het belang van de behoeften van Maslow. Maar ze vonden ook dat mensen zich goed konden voelen door een hogere behoefte, ook als een lagere nog niet helemaal vervuld was.
Tay, L. & Diener, E. (2011): Needs and subjective well-being around the world
Negatief
- Maslow deed zelf weinig onderzoek. Hij baseerde zich vooral op de levensverhalen van mensen die hij bewonderde: vooral witte, succesvolle mannen.
- Zelfactualisatie is vaag, en moeilijk te meten.
- De theorie past vooral bij een individualistische cultuur, waarin de groei van het individu centraal staat. In een collectivistische cultuur zijn de groep en de familie vaak belangrijker dan je eigen ontplooiing.
- De vaste volgorde klopt niet altijd. Kunstenaars leven soms in armoede voor hun kunst. Iemand die zwaar ziek is, heeft nog altijd nood aan vrienden en aan waardering. En sommige mensen brengen hun leven in gevaar voor een ideaal.
In een individualistische cultuur staan de persoon, zijn keuzes en zijn ontplooiing centraal. In een collectivistische cultuur hecht men veel belang aan de groep (de familie, de gemeenschap), en aan je plaats en je plichten daarin.
Bekijk een voorbeeld
"De vaste volgorde klopt niet altijd. Mijn tante werkt als verpleegkundige in een vluchtelingenkamp. Ze slaapt slecht en voelt zich daar niet altijd veilig, maar ze zegt dat het werk haar leven zin geeft: ze is bezig met zelfactualisatie, terwijl haar lagere behoeften niet vervuld zijn."
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.