Wat moet je kunnen?
- De drie aspecten van emotionele intelligentie uitleggen
- Uitleggen waarom woede nuttig kan zijn, en vooroordelen over woede weerleggen
- Vijf strategieën om emoties te reguleren herkennen, en onderdrukken en herbeoordelen vergelijken
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Misschien koos je een vriendin die meteen merkt als het niet goed met je gaat, een trainer die kalm blijft als iedereen in paniek is, of een grootouder die altijd de juiste woorden vindt. Zulke mensen zijn emotioneel intelligent.
Drie aspecten
Het begrip emotionele intelligentie werd bekend door het boek Emotionele intelligentie (1995) van de Amerikaanse journalist en psycholoog Daniel Goleman. Hij sprak ook van een EQ (emotioneel quotiënt), naast het IQ.
Emotionele intelligentie is het vermogen om op een goede manier om te gaan met je eigen emoties en die van anderen.
Ze bestaat uit drie aspecten:
- Herkennen: je merkt en begrijpt emoties bij jezelf en bij anderen. Dat laatste is empathie (hoofdstuk 2).
- Reguleren: je kunt je emoties bijsturen, en onder controle houden.
- Uiten: je kunt je emoties op een gepaste manier tonen.
Volgens Goleman is emotionele intelligentie niet gewoon aangeboren: je kunt ze oefenen. Mensen met autisme bijvoorbeeld voelen de blijdschap van een ander niet altijd spontaan aan, maar kunnen leren om ze te herkennen aan de mond en de ogen.
Bekijk de uitleg
Er is geen juist antwoord. Wie een hoog IQ heeft, lost moeilijke problemen sneller op. Maar wie een hoog EQ heeft, werkt beter samen, kan beter met stress en tegenslag om, en wordt vaker vertrouwd. Voor de meeste jobs heb je beide nodig. Let wel: de claim dat EQ "belangrijker is dan IQ", uit het boek van Goleman, wordt door veel onderzoekers overdreven gevonden.
Omgaan met boosheid
Woede is voor veel mensen de moeilijkste emotie, bij zichzelf en bij anderen. Er bestaan ook veel vooroordelen over.
Bekijk de uitleg
Alle vier zijn fout.
- Woede kan nuttig zijn: ze toont wat je belangrijk vindt, en wat je nodig hebt. En ze kan je aanzetten om iets te doen aan een situatie die niet klopt.
- De meeste keren dat mensen boos zijn, worden ze niet agressief.
- Afreageren maakt je niet rustiger: onderzoek toont dat je er vaak net bozer en agressiever door wordt.
- Vrouwen worden ongeveer even vaak boos als mannen. Ze tonen het soms anders, omdat er andere verwachtingen zijn over hoe meisjes en jongens zich horen te gedragen.
Woede is dus niet slecht. Maar als je ze verkeerd uit, kan ze leiden tot agressie en geweld. Daarom is het belangrijk om ze te leren reguleren.
Emoties reguleren
Emotieregulatie is de manier waarop je je emoties beïnvloedt: welke emoties je hebt, wanneer, hoe sterk, en hoe je ze uit.
Ella wordt altijd heel boos als haar favoriete voetbalploeg verliest. Ze probeert haar woede aan te pakken. Dat kan op vijf manieren.
Bekijk de uitleg
- Vermijden: je gaat niet in de situatie die de emotie uitlokt.
- Afleiding zoeken: je richt je aandacht op iets anders.
- Herbeoordelen: je bekijkt de situatie op een andere manier, zodat ze minder erg lijkt.
- Onderdrukken: je voelt de emotie wel, maar je laat ze niet zien.
- Aanvaarden: je laat de emotie er zijn, zonder er tegen te vechten.
Onderdrukken of herbeoordelen?
Welke strategie werkt het best? Onderzoekers vergeleken vooral onderdrukken en herbeoordelen.
| Onderdrukken | Herbeoordelen | |
|---|---|---|
| Wat verandert er? | Alleen de gedragscomponent: je toont de emotie niet. Wat je voelt en wat er in je lichaam gebeurt, blijft. | De subjectieve component: je kijkt anders naar de situatie. Daardoor veranderen ook je lichaam en je gedrag. |
| Het effect | Wie vaak onderdrukt, voelt zich op lange termijn slechter. | Wie vaak herbeoordeelt, voelt zich op lange termijn beter. |
Al in 1964 toonde de Amerikaanse psycholoog Joseph Speisman dat aan. Proefpersonen keken naar een film met pijnlijke beelden. De ene groep kreeg er een uitleg bij die de beelden minder erg maakte; de andere groep niet. Bij de groep met de geruststellende uitleg was de lichamelijke stressreactie veel kleiner. Wat je denkt over een situatie, verandert dus ook wat je lichaam doet.
Bekijk de uitleg
Een persoonlijk antwoord. Vermijden en afleiding zoeken helpen op korte termijn, maar je kunt niet alles vermijden. Herbeoordelen en aanvaarden werken op lange termijn het best. Onderdrukken lijkt te helpen ("niemand ziet het"), maar je blijft het voelen.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.