Wat moet je kunnen?
- De drie bouwstenen van mentaal welbevinden uitleggen, en tips zoeken om eraan te werken
- De lijnen van de hulpverlening uitleggen, en weten waar je terechtkunt
- Uitleggen hoe je een vriend kunt helpen die het moeilijk heeft
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Misschien: muziek luisteren, gaan sporten, met een vriend praten, gamen, slapen, buiten wandelen, iets lekkers eten. Sommige dingen helpen echt (bewegen, praten), andere vooral even (scrollen, gamen). In deze les ontdek je wat helpt om je mentaal goed te voelen, en waar je hulp vindt als dat niet lukt.
De geluksdriehoek
Mentaal welbevinden is meer dan "geen problemen hebben". Het Vlaams Instituut Gezond Leven beschrijft het met drie bouwstenen, de geluksdriehoek.
Mentaal welbevinden is je goed voelen, jezelf kunnen zijn en goed omringd zijn: je kunt omgaan met de gewone stress van het leven, je haalt voldoening uit wat je doet, en je hebt mensen om je heen.
| Bouwsteen | Vragen om aan jezelf te stellen |
|---|---|
| Je goed voelen | Waar krijg je energie van? Wat helpt je om je gedachten los te laten? Ben je soms niet te streng voor jezelf? |
| Jezelf kunnen zijn | Wat vind je belangrijk in het leven? Waar ben je trots op? Wat wil je bereiken? |
| Goed omringd zijn | Bij wie vind je steun? Hoe beteken je iets voor anderen? Waar ben je dankbaar voor? |
Vlaams Instituut Gezond Leven: de geluksdriehoek
Bekijk een voorbeeld
- "Elke avond drie dingen opschrijven die goed gingen" (je goed voelen): ik ben vaak te streng voor mezelf.
- "Iemand een berichtje sturen die je al lang niet meer sprak" (goed omringd zijn): ik zit sinds mijn verhuis veel alleen.
Waar vind je hulp?
Hulp is in Vlaanderen in lijnen georganiseerd: hoe hoger de lijn, hoe gespecialiseerder.
| Lijn | Wat? | Voorbeelden |
|---|---|---|
| 0de lijn | zelfhulp en hulp van je omgeving | met een vriend of je ouders praten, een app of website met tips, anoniem chatten |
| 1ste lijn | hulp waar je zelf naartoe kunt stappen | de huisarts, het CLB, de leerlingenbegeleiding, een eerstelijnspsycholoog |
| 2de lijn | hulp na een doorverwijzing, meer gespecialiseerd | een centrum voor geestelijke gezondheidszorg (CGG) |
| 3de lijn | heel gespecialiseerde hulp, soms met een opname | een psychiatrisch ziekenhuis, een gespecialiseerde afdeling |
De meeste problemen worden in de 0de en de 1ste lijn opgevangen. Wie meer hulp nodig heeft, wordt doorverwezen.
Je kunt altijd terecht
Anoniem en gratis, bellen of chatten:
- Awel: voor kinderen en jongeren, bel 102, of chat
- Nu praat ik erover: chat voor jongeren
- Tele-Onthaal: bel 106, dag en nacht
- Zelfmoordlijn: bel 1813, dag en nacht, als je aan zelfdoding denkt, of je zorgen maakt over iemand
Een vriend helpen
Merk je dat een vriend het moeilijk heeft? Vraag gewoon hoe het met hem gaat, en neem de tijd om te luisteren: actief luisteren (hoofdstuk 2) helpt meer dan meteen oplossingen geven. Zeg dat hij niet alleen is, en dat er hulp bestaat. Stel voor om samen naar iemand te stappen. En draag het niet alleen: als je je zorgen maakt, mag (en moet) je het aan een volwassene vertellen, ook als je vriend je vroeg om het geheim te houden.
Je beste vriend zegt al weken dat hij "moe" is. Hij komt niet meer naar de training, en antwoordt nauwelijks op je berichten. Gisteren schreef hij: "Het maakt toch allemaal niks uit."
Bekijk een voorbeeld
"Ik zou hem vragen of we kunnen afspreken, en hem eerlijk zeggen dat ik me zorgen maak: 'Je bent al een tijd niet jezelf. Hoe gaat het echt met je?' Ik zou vooral luisteren. Ik zou zeggen dat hij niet alleen is, en voorstellen om samen naar de leerlingenbegeleiding of de huisarts te gaan. Omdat hij schrijft dat 'alles niks uitmaakt', zou ik het ook aan een volwassene vertellen, en eventueel de Zelfmoordlijn (1813) bellen om advies te vragen."
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.