Wat moet je kunnen?
- Het verschil uitleggen tussen identiteit en persoonlijkheid
- De vier soorten identiteit van Cheek herkennen in voorbeelden
- Met een voorbeeld uitleggen dat identiteit gelaagd is en verandert
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Je zinnen gaan waarschijnlijk over heel verschillende dingen: "Ik ben koppig" (een kenmerk), "Ik ben leerling in het derde jaar" (een rol), "Ik ben Belg en Marokkaan" (een groep), "Ik ben de zus van Yasmine" (een relatie). Al die zinnen samen vormen je identiteit. Bewaar ze: je hebt ze verderop nodig.
Identiteit en persoonlijkheid
Je kent het begrip uit hoofdstuk 9: je identiteit is het beeld van wie je bent, wat je belangrijk vindt, en bij wie je hoort (hoofdstuk 9, les 5). Het verschil met persoonlijkheid:
- Je persoonlijkheid gaat over wie je vanbinnen bent: hoe je denkt, voelt en reageert. Rond je dertigste is ze vrij stabiel.
- Je identiteit gaat over hoe je jezelf definieert en beschrijft, en hoe je je toont aan anderen. Ze wordt gevormd in interactie met je omgeving: wie je wilt zijn, bij welke groepen je hoort, welke rollen je opneemt. En ze verandert je hele leven.
Vier soorten identiteit
De Amerikaanse psycholoog Jonathan Cheek onderscheidt vier soorten identiteit.
- Persoonlijke identiteit
- hoe je jezelf omschrijft, met je eigen kenmerken. Bijvoorbeeld: "Ik ben creatief", "Ik ben koppig".
- Sociale identiteit
- je rollen en je plaats in de samenleving. Bijvoorbeeld: "Ik ben leerling in het derde middelbaar", "Ik ben de kapitein van onze ploeg".
- Collectieve identiteit (of culturele identiteit)
- de groepen waarmee je je verbonden voelt. Bijvoorbeeld: "Ik ben moslim", "Ik ben Brusselaar", "Ik ben lid van de muziekschool".
- Relationele identiteit
- je band met de mensen die belangrijk voor je zijn. Bijvoorbeeld: "Ik ben de kleindochter van Fatima", "Ik ben de beste vriend van Tom".
Je identiteit is dus gelaagd: ze heeft meerdere dimensies tegelijk. Ze begint al vroeg, krijgt veel vorm in de adolescentie, maar heeft geen eindpunt. Wie verhuist, ouder wordt, een kind krijgt of van school verandert, voegt lagen toe, en laat er soms andere los.
Oefenen
Bekijk de uitleg
Persoonlijk: een kenmerk van jezelf. Sociaal: een rol in de samenleving. Collectief: een groep (een geloof, een land, een vereniging). Relationeel: een band met iemand.
Bekijk een voorbeeld
- Persoonlijk: "Ik ben grappig", "Ik ben een doorzetter".
- Sociaal: "Ik ben leerling Humane Wetenschappen", "Ik ben animator in de speelpleinwerking".
- Collectief: "Ik ben Brusselaar", "Ik ben Congolees en Belg".
- Relationeel: "Ik ben de oudste zus van drie".
"Vijf jaar geleden was ik nog geen animator, en voelde ik me vooral Congolees. Nu voel ik me allebei." Zo zie je dat identiteit verandert.
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.