S&P 3HW - H3 les 1: Van bevruchting tot baby

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Na een paar weken. Rond 6 weken zwangerschap begint het hartje al te kloppen. Het embryo is dan nog maar enkele millimeter groot. Veel vrouwen weten op dat moment nog maar net dat ze zwanger zijn. In deze les zie je hoe snel een baby zich vóór de geboorte ontwikkelt.

Twee manieren om te tellen

In hoofdstuk 2 zag je dat het leven begint met de prenatale fase: van de bevruchting tot de geboorte.

De bevruchting (of conceptie) is het moment waarop een eicel en een zaadcel samensmelten.

Artsen en vroedvrouwen tellen een zwangerschap niet vanaf de bevruchting, maar vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Die dag weet een vrouw meestal wel, het moment van de bevruchting niet. De bevruchting gebeurt ongeveer twee weken later.

In deze les tellen we zoals artsen: in zwangerschapsweken.

Drie prenatale fasen

Kiemfase
de eerste twee weken na de bevruchting. De bevruchte eicel, de zygote, deelt zich in steeds meer cellen. Ondertussen reist ze door de eileider naar de baarmoeder. Daar nestelt ze zich in de baarmoederwand: de innesteling.
Embryonale fase
van ongeveer 4 tot 10 zwangerschapsweken. Het ongeboren kind heet nu een embryo. Alle organen en ledematen worden aangelegd: het hart, de hersenen, het ruggenmerg, de armen en de benen. Rond 6 weken begint het hart te kloppen. Aan het einde van deze fase is het embryo ongeveer 3 cm groot.
Foetale fase
van ongeveer 10 zwangerschapsweken tot de geboorte. Het ongeboren kind heet nu een foetus. Alles is er al: de foetus groeit en zijn organen rijpen. Tussen 16 en 22 weken voelt de moeder de baby voor het eerst bewegen. Vanaf ongeveer 24 weken heeft een baby een kans om buiten de baarmoeder te overleven, met heel intensieve zorg.
Tijdlijn van een zwangerschap van 0 tot 40 zwangerschapsweken. De eerste twee weken zijn vóór de bevruchting. Daarna de kiemfase (week 2 tot 4), de embryonale fase (week 4 tot 10) en de foetale fase (week 10 tot de geboorte). Mijlpalen: bevruchting rond week 2, het hart begint te kloppen rond week 6, alle organen zijn aangelegd rond week 10 (ongeveer 3 cm), eerste bewegingen voelbaar tussen 16 en 22 weken, kans om te overleven met intensieve zorg vanaf ongeveer 24 weken, voldragen vanaf 37 weken, geboorte rond 40 weken (ongeveer 50 cm en 3,3 kg).
Schema: gemaakt door Claude (Anthropic). Het grijze stuk links zijn de twee weken vóór de bevruchting. Alle weken en maten zijn gemiddelden: elke zwangerschap is anders.

De placenta en de navelstreng. Het ongeboren kind krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de placenta, een orgaan dat tijdens de zwangerschap in de baarmoeder groeit. De navelstreng verbindt het kind met de placenta. Langs dezelfde weg kunnen ook schadelijke stoffen het kind bereiken: daarover gaat les 2.

Speel de video af (YouTube)
Het Klokhuis. (2024). Hoe groeit een baby in de buik? [Video]. YouTube.

In het museum

Met de klas bezoek je het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel. In de rondleiding Menselijk lichaam volg je het leven van voor de geboorte tot de volwassenheid. Je ziet er ook echte embryo's en foetussen, die in vloeistof bewaard worden voor onderwijs en wetenschap. Kijk er met respect naar.

Vul tijdens het bezoek de kijkwijzer in (bij de taken van dit hoofdstuk). Je noteert wat je ziet, en apart wat je daaruit besluit. Weet je nog uit hoofdstuk 1? Bij een observatie houd je waarnemen en interpreteren uit elkaar.

Oefenen

In welke prenatale fase gebeurt dit? Sleep de juiste fase naar elke zin, en leg daarna in één zin uit waarom.

  1. De bevruchte eicel deelt zich in steeds meer cellen.

  2. De bevruchte eicel nestelt zich in de baarmoederwand.

  3. Het hart begint te kloppen.

  4. De armen en de benen worden aangelegd.

  5. De moeder voelt de baby voor het eerst bewegen.

  6. De baby groeit van ongeveer 25 cm tot ongeveer 50 cm.

Vergelijk je uitleg
Zin Fase Waarom?
1 Kiemfase Het gebeurt in de eerste dagen na de bevruchting.
2 Kiemfase De innesteling sluit de kiemfase af.
3 Embryonale fase Rond 6 zwangerschapsweken: de organen worden aangelegd.
4 Embryonale fase In deze fase worden alle organen en ledematen aangelegd.
5 Foetale fase Tussen 16 en 22 weken: de foetus is groot en sterk genoeg om te voelen.
6 Foetale fase In de foetale fase groeit en rijpt de baby vooral.
Bekijk de uitleg

De bevruchting was ongeveer 6 weken geleden: artsen tellen vanaf de laatste menstruatie, en de bevruchting gebeurt ongeveer twee weken later. Haar kind zit in de embryonale fase (van ongeveer 4 tot 10 zwangerschapsweken): de organen worden aangelegd, en het hart klopt al.