Wat moet je kunnen?
- Uitleggen welke rol de fijne motoriek, de cognitieve en de socio-emotionele ontwikkeling spelen bij het tekenen
- Drie fasen in de ontwikkeling van het tekenen beschrijven, en herkennen in een tekening
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Veel kinderen tekenen eerst krabbels, dan mensjes met een groot hoofd, en daarna hele tafereeltjes met een huis, een boom en een zon. Aan een tekening kun je zien hoe ver een kind is in zijn ontwikkeling. Daarover gaat deze les.
Alle domeinen tekenen mee
Een tekening maken lijkt eenvoudig. Toch werken er drie ontwikkelingsdomeinen samen:
- Fijne motoriek
- het kind moet zijn hand goed sturen met zijn ogen (oog-handcoördinatie). Zo kan het de juiste vormen tekenen, lijnen de juiste lengte geven, en netjes inkleuren.
- Cognitief
- het kind moet zich de werkelijkheid kunnen voorstellen, en weten hoe bijvoorbeeld een lichaam in elkaar zit. Een tekening is een symbool: de figuurtjes staan voor echte mensen. En het kind gebruikt zijn fantasie.
- Socio-emotioneel
- in een tekening toont een kind wat het voelt, zoals vriendschap of liefde voor zijn gezin.
Drie fasen
Krabbels (rond 3 jaar)
Peuters en jonge kleuters krabbelen: rondjes, lijnen en stippen. Ze bewegen vaak hun hele arm mee, en hebben plezier in het spoor dat hun potlood achterlaat. Ze willen nog niets voorstellen. Soms geven ze hun tekening achteraf een naam: "Dat is papa."
Kopvoeters (rond 4 jaar)
Rond vier jaar tekent een kleuter eenvoudige figuren, met weinig details, en maar een paar per blad: dingen uit zijn eigen leefwereld.
Een kopvoeter is een eenvoudige tekening van een mens: een cirkel als hoofd, met streepjes als armen en benen, zonder lichaam.
Alleen het hoofd krijgt details (ogen, een neus, een mond): voor een kleuter is dat het belangrijkste deel van een mens.
Taferelen (rond 6 jaar)
Rond zes jaar worden de tekeningen uitgebreider: een heel tafereel, met meerdere figuren en voorwerpen, soms met een verhaal. Vaak zie je mensen, een huis, bomen, bloemen en een zon. Oudere kleuters gebruiken ook hun fantasie: kabouters, eenhoorns, prinsessen. Het kind tekent met een vastere hand: minder slordige lijnen, en het kan al letters "tekenen", zoals zijn naam.
Oefenen
Bekijk de uitleg
Krabbels: lijnen, rondjes en stippen, zonder de bedoeling iets voor te stellen. Een naam komt pas achteraf. Kopvoeters: een eenvoudige mens, een hoofd met streepjes, weinig details. Taferelen: meerdere figuren, een verhaal, fantasie, een vastere hand en soms letters.
Bekijk de uitleg
Dit is waarschijnlijk een oudere kleuter (rond zes jaar):
- een heel tafereel met meerdere onderdelen, en al details zoals de kruisjes in de ramen en de voelsprieten van de vlinder (cognitief: de werkelijkheid goed kunnen voorstellen);
- het meeste is binnen de lijntjes ingekleurd, maar sommige lijnen zijn nog scheef en de giraf zweeft (fijne motoriek: al vrij goed, nog niet perfect);
- een giraf naast een huis toont fantasie (cognitief);
- een vrolijke zon en kleuren kunnen tonen hoe het kind zich voelt (socio-emotioneel), al mag je daar niet te snel conclusies uit trekken: dat is een interpretatie (les 5).
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.