S&P 3HW - Hoofdstuk 6: Klaar voor de toets?

Wat moet je kunnen?

Bij elk leerdoel van dit hoofdstuk hoort hieronder één oefening. De voorbeelden zijn nieuw: zo zie je of je de leerstof ook echt kunt toepassen. Lukt een oefening niet, of was je niet zeker van je antwoord? Bekijk dan de les die erbij staat nog eens.

Risicovol spelen

Leerdoel: uitleggen wat risicovol spelen is, en hoe het alle ontwikkelingsdomeinen stimuleert, met tips om de motoriek van kleuters te stimuleren. Herhaal: les 1.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Ja: het is spelen op hoogte. Kobe kan vallen, en moet misschien zijn angst overwinnen. Risicovol is niet hetzelfde als gevaarlijk. Motoriek: evenwicht en beheerste bewegingen. Cognitief: inschatten of het lukt, en hoe hij veilig weer naar beneden komt. Socio-emotioneel: zijn angst overwinnen, zelf kiezen, trots zijn. Tips: bijvoorbeeld ruimte en uitdagend materiaal geven, het kind zelf laten doen (aankleden, ritsen), bewegen leuk maken.

Bewegen en Bronfenbrenner

Leerdoel: met het bio-ecologisch model uitleggen waarom sommige kleuters meer bewegen dan andere. Herhaal: les 2.

In welke laag zit deze invloed op hoeveel Amir (4 jaar) beweegt?

  1. Amirs mama gaat elke woensdag met hem zwemmen.

  2. De sportclub in de buurt sluit, omdat de gemeente geen geld meer geeft.

  3. De school en de ouders spreken af om samen een fietsdag te organiseren.

  4. In de samenleving vindt men buiten spelen minder belangrijk dan vroeger.

Bekijk de uitleg

Microsysteem: het gezin, de klas, de club. Mesosysteem: verbanden tussen die plekken. Exosysteem: plekken en beslissingen waar het kind zelf niet bij is. Macrosysteem: cultuur, waarden en wetten.

Het denken van de kleuter

Leerdoel: de kenmerken van het denken in de preoperationele fase herkennen in voorbeelden. Herhaal: les 3.

Welk kenmerk van het denken van een kleuter herken je?

  1. Lou denkt dat het onweert omdat ze haar groenten niet heeft opgegeten.

  2. Mo denkt dat een lange slang van klei meer klei is dan een bal, ook al maakte hij de slang van diezelfde bal.

  3. Fien vraagt: "Waarom heeft een giraf een lange nek?"

  4. Jens gelooft dat er echt een monster onder zijn bed woont.

Bekijk de uitleg

Magisch denken: je eigen gedrag heeft invloed op wat er gebeurt. Intuïtief denken: afgaan op wat je ziet ("langer is meer"). Waaromvragen: waarvoor dient iets? Fantasie: fantasie en werkelijkheid lopen door elkaar.

Samen spelen

Leerdoel: de fasen in het samenspelen herkennen, en uitleggen hoe doe-alsofspel sociale vaardigheden oefent. Herhaal: les 4.

Welke fase in het samenspel, of welk begrip, past hierbij?

  1. Twee peuters spelen allebei met een pop, naast elkaar, zonder echt samen te spelen.

  2. Zes kleuters spelen tikkertje, en spreken af wie eerst tikt.

  3. Twee kleuters spelen dokter: de ene verzorgt de zieke knuffel, de andere is de mama.

  4. Een baby speelt alleen met zijn voetjes.

Bekijk de uitleg

Solitair spel: alleen. Parallel spel: naast elkaar, niet samen. Samenspel in groep: afspraken en regels. Bij doe-alsofspel spelen kleuters de rol van een volwassene, en oefenen ze zo sociale vaardigheden zoals zorgen, beleefd zijn en samen afspraken maken.

Observeren

Leerdoel: de soorten observatie herkennen, een observatieplan opstellen, en observaties van interpretaties onderscheiden. Herhaal: les 5.

Welk begrip uit de les past bij deze zin?

  1. Je speelt mee met de peuters in de zandbak, en noteert achteraf hoe ze samen spelen.

  2. De kinderen weten niet dat iemand hen bekijkt.

  3. "Welke woorden gebruikt Mona tijdens het eten?"

  4. "Mona lacht en wijst naar de appel."

  5. "Mona heeft waarschijnlijk honger."

Bekijk de uitleg

Participerend: je doet mee. Gesloten: de persoon weet niet dat hij geobserveerd wordt. De observatievraag is de vraag waarop je observatie een antwoord zoekt. Een observatie beschrijft wat je ziet; een interpretatie is jouw verklaring, met woorden als "waarschijnlijk" of "lijkt".

Voorlezen in de kleuterklas

Leerdoel: een observatie in de kleuterklas voorbereiden, uitvoeren en verwerken in een verslag. Herhaal: les 6.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

"Heel slim" is vaag, en het is een interpretatie, geen observatie. Beter, als observatie: "Kleuter 2 benoemt alle dieren in het boek, en vraagt 'Waarom slaapt de uil overdag?'" In het verslag komt die zin bij de observaties. Een interpretatie ("hij lijkt het boek goed te begrijpen") schrijf je apart, en je conclusie is het antwoord op je observatievraag.

Erikson

Leerdoel: de crisis van Erikson voor de kleutertijd (initiatief of schuld) uitleggen met voorbeelden. Herhaal: les 7.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

De crisis van de kleutertijd is initiatief tegenover schuld. Initiatief groeit bijvoorbeeld als een kleuter de tafel mag dekken, of zelf een spel mag kiezen. Het schuldgevoel wordt te groot als een kleuter hard gestraft of uitgelachen wordt wanneer iets mislukt dat hij zelf probeerde. Dan neemt hij geen initiatief meer.

Tekenen

Leerdoel: drie fasen in de ontwikkeling van het tekenen herkennen, en uitleggen welke rol de domeinen daarbij spelen. Herhaal: les 8.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Het is een kopvoeter: typisch rond vier jaar. Fijne motoriek: het kind moet zijn hand sturen met zijn ogen, om vormen en lijnen te tekenen. Cognitief: het moet zich voorstellen hoe een mens eruitziet, en de tekening is een symbool dat voor een echte persoon staat.