S&P 3HW - H10 les 3: Kritiek en dilemma's in de klas

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Waarschijnlijk niet altijd. In een interview wil je graag een goede indruk maken, en geef je het antwoord waarvan je denkt dat het "goed" is. Dat heet sociaal wenselijk antwoorden. En wat je zegt dat je zou doen, is niet altijd wat je in het echt doet. Dat is een van de punten van kritiek op Kohlberg.

Kritiek op Kohlberg

De theorie van Kohlberg is bekend en wordt veel gebruikt, maar ze kreeg ook kritiek.

Over de onderzoeksmethode

Over de inhoud

Gaat deze kritiek over de onderzoeksmethode, of over de inhoud van de theorie?

  1. In een interview zeggen mensen wat goed klinkt.

  2. De theorie vergeet de rol van emoties.

  3. Er is weinig bewijs dat iemand echt in fase 6 redeneert.

  4. Mensen doorlopen de fasen niet altijd in dezelfde volgorde.

  5. Zorg voor anderen telt in de theorie minder dan rechtvaardigheid.

Bekijk de uitleg

Kritiek op de methode gaat over hoe Kohlberg onderzocht: interviews, verzonnen situaties, weinig bewijs. Kritiek op de inhoud gaat over wat hij beweert: te rationeel, een vaste volgorde, te weinig aandacht voor zorg.

Hetzelfde gedrag, een andere fase

Bij Kohlberg telt niet wat je doet, maar waarom. Twee mensen kunnen hetzelfde doen, om heel verschillende redenen.

Nina vindt een portemonnee met 50 euro, en brengt hem terug naar de eigenaar. Welke fase van Kohlberg past bij haar reden? Sleep de fase naar de reden, en leg daarna in één zin uit waarom.

  1. "Er hangen overal camera's. Als ik hem hou, word ik betrapt."

  2. "Misschien krijg ik een beloning als ik hem terugbreng."

  3. "Mijn ouders zouden trots op me zijn."

  4. "Gevonden voorwerpen moet je terugbrengen. Dat is de wet."

  5. "Ik wil zelf ook mijn portemonnee terugkrijgen als ik hem verlies. Als iedereen dat doet, is het beter voor iedereen."

Vergelijk je uitleg
Reden Fase Waarom?
Camera's 1 Ze wil straf vermijden.
Beloning 2 Het levert haar iets op.
Trotse ouders 3 Ze wil de goedkeuring van anderen.
De wet 4 Ze doet haar plicht, en volgt de regels van de samenleving.
Beter voor iedereen 5 Ze denkt aan het belang van iedereen: een afspraak die de samenleving beter maakt.

Dilemma's in de klas

Je beste vriend heeft een toets gemaakt met een spiekbriefje. De leerkracht merkt het niet, maar ziet dat een andere leerling dezelfde fouten heeft. Die leerling krijgt een nul, voor spieken, terwijl hij niets gedaan heeft.

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk enkele redeneringen
  • "Ik zeg niets, anders is mijn vriend boos op mij." Dat gaat over de goedkeuring van anderen, en over de vriendschap: fase 3.
  • "Ik zeg niets, want als ik verklik, word ik er zelf ook in betrokken en krijg ik problemen." Dat gaat over straf vermijden: fase 1.
  • "Ik zeg het, want het is oneerlijk dat iemand gestraft wordt voor iets wat hij niet gedaan heeft." Dat gaat over rechtvaardigheid, een principe dat zwaarder weegt dan de vriendschap: fase 5 of 6.
  • Volgens Gilligan kun je ook zoeken naar een oplossing die de relatie spaart: je vriend aanmoedigen om het zelf te zeggen.