Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wanneer en waarom psychologische tests gebruikt worden
- Uitleggen wat een gestandaardiseerde, betrouwbare en valide test is
- Een moreel dilemma op een vaste manier afnemen, en de redenering bij een niveau van Kohlberg plaatsen
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Waarschijnlijk niet veel. Niemand heeft nagegaan of die test meet wat hij belooft, of hij twee keer hetzelfde resultaat geeft, en met wie je vergeleken wordt. Het is een spelletje. Een echte psychologische test voldoet aan strenge eisen. Welke, zie je in deze les.
De psychologische test
In hoofdstuk 1 leerde je dat een psychologische test een vragenlijst of opdracht is waarmee je een eigenschap van één persoon meet: intelligentie, persoonlijkheid, concentratie, leesvaardigheid.
Tests worden gebruikt bij studiekeuze (het CLB), bij sollicitaties, of om na te gaan of iemand een leerstoornis of een andere moeilijkheid heeft. Ze hebben een groot voordeel: in een uur weet je meer dan na weken observeren, en je kunt het resultaat vergelijken met dat van anderen.
Wat maakt een test goed?
- Gestandaardiseerd
- de test wordt altijd op dezelfde manier afgenomen, met dezelfde instructies, dezelfde tijd en dezelfde opdrachten. Daarvoor is er een handleiding.
- Betrouwbaar
- de test geeft hetzelfde resultaat als je hem herhaalt, of als iemand anders hem scoort. Een weegschaal die elke keer een ander gewicht toont, is niet betrouwbaar.
- Valide
- de test meet echt wat hij moet meten. Een rekentoets met heel moeilijke teksten meet ook je leesvaardigheid: hij is niet valide als rekentoets.
- Normen
- de score van één persoon wordt vergeleken met die van een grote groep van dezelfde leeftijd, in een normtabel. Zo weet je of een score hoog, gemiddeld of laag is.
Bekijk de uitleg
Gestandaardiseerd: altijd hetzelfde. Betrouwbaar: hetzelfde resultaat bij herhaling. Valide: meet wat het moet meten. Normen: vergelijken met een groep van dezelfde leeftijd.
Het interview van Kohlberg
Kohlberg (les 2) gebruikte geen vragenlijst, maar een interview. Toch werkte hij zoals bij een test: elk kind kreeg dezelfde dilemma's, met dezelfde vragen, en de antwoorden werden gescoord met een handleiding. Zo'n interview met vaste vragen heet een gestructureerd interview.
Is zijn methode betrouwbaar? Dat kun je nagaan: laat twee onderzoekers dezelfde antwoorden scoren. Komen ze bij hetzelfde niveau uit? En valide? Daarover ging de kritiek in les 3: meet hij wat mensen doen, of alleen wat ze zeggen?
Bekijk de uitleg
Anders kun je de antwoorden niet vergelijken. Als je bij het ene kind extra uitleg geeft, of andere vragen stelt, weet je niet of een verschil komt van het kind, of van jouw vragen. Daarom moet een test (of een gestructureerd interview) gestandaardiseerd zijn.
Onderzoeksopdracht: Heinz bij een kind en een volwassene
Werkt de theorie van Kohlberg in het echt? Je legt het dilemma van Heinz voor aan een kind van 8 tot 12 jaar (een broer, zus, neef of nicht) en aan een volwassene.
- Toestemming: vraag of ze willen meedoen, en bij een kind ook de ouders. Je noteert geen achternamen, alleen de voornaam (of "kind" en "volwassene") en de leeftijd.
- Afnemen: lees het dilemma van Heinz voor uit les 2, letterlijk. Stel daarna altijd deze vragen, in deze volgorde:
- Moet Heinz het medicijn stelen? Waarom (niet)?
- Als het niet zijn vrouw was, maar een vreemde: moet hij het dan stelen? Waarom (niet)?
- Is het belangrijk om de wet altijd te volgen? Waarom (niet)?
- Wat zou de rechter moeten doen als Heinz betrapt wordt? Waarom? Geef geen eigen mening, en help niet. Je mag alleen vragen: "Kun je dat uitleggen?"
- Noteren: schrijf de antwoorden zo letterlijk mogelijk op, of neem ze op met toestemming.
- Scoren: bepaal bij elk antwoord het niveau van Kohlberg (preconventioneel, conventioneel, postconventioneel). Laat daarna een klasgenoot jouw antwoorden ook scoren, zonder jouw score te zien. Kwamen jullie bij hetzelfde niveau uit?
- Verslag (één à twee pagina's): de antwoorden, je score met uitleg, een vergelijking tussen het kind en de volwassene, en een besluit: klopt wat Kohlberg zegt? Was jullie scoring betrouwbaar?
De opdracht staat ook bij de taken op de hoofdstukpagina: een versie om in te typen, en een versie om af te drukken.
| Je wordt beoordeeld op (15 punten) | |
|---|---|
| Afname | Toestemming, vaste vragen in de juiste volgorde, antwoorden letterlijk genoteerd |
| Scoring | Een niveau per antwoord, met uitleg, en vergeleken met een klasgenoot |
| Vergelijking | Verschillen en gelijkenissen tussen kind en volwassene, met de theorie van Kohlberg |
| Besluit | Een antwoord op de vraag of Kohlberg klopt, en een reflectie over de betrouwbaarheid |
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.