S&P 3HW - H8 les 4: Vrienden, school en media

Wat moet je kunnen?

Wat denk jij?

Hoe zeker ben je van je antwoord?
Bekijk de uitleg

Voor veel jongeren zijn vrienden en sociale media daarbij belangrijker dan hun ouders. Hoe ouder je wordt, hoe meer je leert buiten je gezin. Dat is normaal: het gezin blijft belangrijk, maar het is niet langer de enige plek waar je de regels van de samenleving leert.

Secundaire socialisatie

Secundaire socialisatie is de socialisatie buiten het gezin: op school, bij vrienden, in een sportclub of jeugdbeweging. Je leert er hoe je je gedraagt in groepen buiten je gezin, met andere regels en andere rollen.

Op school leer je niet alleen lezen en rekenen. Je leert ook op je beurt wachten, samenwerken met mensen die je niet zelf kiest, en je houden aan regels die voor iedereen gelden. In les 1 zag je hoe de school als institutie werkt.

De peergroep

Een peergroep is een groep leeftijdsgenoten met gemeenschappelijke interesses, bijvoorbeeld je vriendengroep.

Hoe ouder je wordt, hoe belangrijker de peergroep. In hoofdstuk 7 zag je dat een schoolkind zich vergelijkt met de groep, en zo zijn zelfbeeld vormt. De peergroep is een plek om te experimenteren: met kleding, muziek, taal, en met gedrag dat thuis misschien niet mag. In een vriendengroep gelden soms andere normen dan thuis: wie in de groep wil horen, past zich aan.

Dat kan positief zijn: je leert wie je bent, buiten je gezin. Maar het kan ook leiden tot groepsdruk, of tot uitsluiten wie niet past, zoals bij pesten.

Tertiaire socialisatie

Tertiaire socialisatie is de socialisatie via de media: televisie, films, games, YouTube en sociale media.

Ook de media leren je hoe de samenleving werkt, welke waarden belangrijk zijn, en wat "normaal" is.

Soms is dat de bedoeling. Sesamstraat werd in 1969 in de Verenigde Staten bedacht om kinderen, en vooral kansarme kinderen, voor te bereiden op school: tellen, letters, samen delen. Graaf Tel leert peuters en kleuters tellen, Bert en Ernie tonen hoe je ruzie bijlegt.

Maar vaak gebeurt het ongemerkt. Een reclame toont hoe een "gelukkig gezin" eruitziet. Een influencer toont wat "mooi" is, en wat je moet hebben om erbij te horen. Een tekenfilm toont wie de held is, en wie de schurk.

Bekijk een voorbeeld
  • Een kinderprogramma zoals Bumba of Paw Patrol: je helpt elkaar, je bent vriendelijk (samenwerken, behulpzaamheid). Dat is de bedoeling van de makers.
  • Een influencer die kleren of make-up toont: je moet er op een bepaalde manier uitzien, en nieuwe dingen kopen om erbij te horen. Dat zegt de influencer niet letterlijk, maar je leert het toch: het is ook een manier om producten te verkopen.
  • Een game zoals Minecraft: wie volhoudt en samenwerkt, kan iets groots bouwen (doorzettingsvermogen, creativiteit).

Oefenen

Over welke soort socialisatie gaat het? Sleep het juiste antwoord naar elk voorbeeld, en leg daarna in één zin uit waarom.

  1. Een peuter leert van zijn papa dat je "dankjewel" zegt als je iets krijgt.

  2. Een meisje van vijftien begint zich anders te kleden, zoals de meisjes uit haar nieuwe vriendengroep.

  3. Een kind van acht leert uit een YouTube-video hoe je een verjaardagsfeest viert in een ander land.

  4. In de jeugdbeweging leert een jongen dat je je tent mee opruimt, ook als het niet de jouwe is.

  5. Een kleuter leert tellen tot tien door elke dag naar Sesamstraat te kijken.

  6. Een kind leert thuis met mes en vork eten.

Vergelijk je uitleg
Voorbeeld Socialisatie Waarom?
"Dankjewel" zeggen Primair Een kind leert het in het gezin, van zijn ouders.
Kleren zoals de vriendengroep Secundair De peergroep, buiten het gezin.
Een YouTube-video Tertiair Via de media.
De jeugdbeweging Secundair Een groep buiten het gezin, met eigen regels.
Sesamstraat Tertiair Via de media (tv).
Met mes en vork eten Primair Een vaardigheid uit het gezin.