Wat moet je kunnen?
- Uitleggen wat secundaire socialisatie is, en welke rol de school en de peergroep spelen
- Uitleggen wat tertiaire socialisatie is, met een voorbeeld uit de media
- Primaire, secundaire en tertiaire socialisatie herkennen in voorbeelden
Wat denk jij?
Bekijk de uitleg
Voor veel jongeren zijn vrienden en sociale media daarbij belangrijker dan hun ouders. Hoe ouder je wordt, hoe meer je leert buiten je gezin. Dat is normaal: het gezin blijft belangrijk, maar het is niet langer de enige plek waar je de regels van de samenleving leert.
Secundaire socialisatie
Secundaire socialisatie is de socialisatie buiten het gezin: op school, bij vrienden, in een sportclub of jeugdbeweging. Je leert er hoe je je gedraagt in groepen buiten je gezin, met andere regels en andere rollen.
Op school leer je niet alleen lezen en rekenen. Je leert ook op je beurt wachten, samenwerken met mensen die je niet zelf kiest, en je houden aan regels die voor iedereen gelden. In les 1 zag je hoe de school als institutie werkt.
De peergroep
Een peergroep is een groep leeftijdsgenoten met gemeenschappelijke interesses, bijvoorbeeld je vriendengroep.
Hoe ouder je wordt, hoe belangrijker de peergroep. In hoofdstuk 7 zag je dat een schoolkind zich vergelijkt met de groep, en zo zijn zelfbeeld vormt. De peergroep is een plek om te experimenteren: met kleding, muziek, taal, en met gedrag dat thuis misschien niet mag. In een vriendengroep gelden soms andere normen dan thuis: wie in de groep wil horen, past zich aan.
Dat kan positief zijn: je leert wie je bent, buiten je gezin. Maar het kan ook leiden tot groepsdruk, of tot uitsluiten wie niet past, zoals bij pesten.
Tertiaire socialisatie
Tertiaire socialisatie is de socialisatie via de media: televisie, films, games, YouTube en sociale media.
Ook de media leren je hoe de samenleving werkt, welke waarden belangrijk zijn, en wat "normaal" is.
Soms is dat de bedoeling. Sesamstraat werd in 1969 in de Verenigde Staten bedacht om kinderen, en vooral kansarme kinderen, voor te bereiden op school: tellen, letters, samen delen. Graaf Tel leert peuters en kleuters tellen, Bert en Ernie tonen hoe je ruzie bijlegt.
Maar vaak gebeurt het ongemerkt. Een reclame toont hoe een "gelukkig gezin" eruitziet. Een influencer toont wat "mooi" is, en wat je moet hebben om erbij te horen. Een tekenfilm toont wie de held is, en wie de schurk.
Bekijk een voorbeeld
- Een kinderprogramma zoals Bumba of Paw Patrol: je helpt elkaar, je bent vriendelijk (samenwerken, behulpzaamheid). Dat is de bedoeling van de makers.
- Een influencer die kleren of make-up toont: je moet er op een bepaalde manier uitzien, en nieuwe dingen kopen om erbij te horen. Dat zegt de influencer niet letterlijk, maar je leert het toch: het is ook een manier om producten te verkopen.
- Een game zoals Minecraft: wie volhoudt en samenwerkt, kan iets groots bouwen (doorzettingsvermogen, creativiteit).
Oefenen
Vergelijk je uitleg
| Voorbeeld | Socialisatie | Waarom? |
|---|---|---|
| "Dankjewel" zeggen | Primair | Een kind leert het in het gezin, van zijn ouders. |
| Kleren zoals de vriendengroep | Secundair | De peergroep, buiten het gezin. |
| Een YouTube-video | Tertiair | Via de media. |
| De jeugdbeweging | Secundair | Een groep buiten het gezin, met eigen regels. |
| Sesamstraat | Tertiair | Via de media (tv). |
| Met mes en vork eten | Primair | Een vaardigheid uit het gezin. |
Klaar met de les?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.