Wat moet je kunnen?
- Formele en informele normen van elkaar onderscheiden, en bij een waarde passende normen geven.
- Uitleggen wat een institutie is, en de kenmerken van een institutie toepassen op de school.
- Uitleggen wat socialisatie is, en enculturatie, acculturatie en primaire socialisatie herkennen in voorbeelden.
- Het play-stadium en het game-stadium van Mead uitleggen, en uitleggen wat een breaching experiment zichtbaar maakt.
- Secundaire en tertiaire socialisatie herkennen, en de rol van de peergroep, de school en de media uitleggen.
- Een enquête opstellen met goed geformuleerde gesloten vragen, en uitleggen wat een representatieve steekproef is.
Bij elk leerdoel van dit hoofdstuk hoort hieronder één oefening. De voorbeelden zijn nieuw: zo zie je of je de leerstof ook echt kunt toepassen. Lukt een oefening niet, of was je niet zeker van je antwoord? Bekijk dan de les die erbij staat nog eens.
Normen
Leerdoel: formele en informele normen van elkaar onderscheiden, en bij een waarde passende normen geven. Herhaal: les 1.
Bekijk een voorbeeld
- Formeel: je stopt voor een rood licht. Het staat in de wegcode, en wie het niet doet, krijgt een boete.
- Informeel: je kijkt om voor je in de gang achteruitloopt, of je zegt "pas op!" als iemand bijna valt. Dat staat nergens, maar de meeste mensen doen het; wie het nooit doet, krijgt hoogstens een opmerking.
Instituties
Leerdoel: uitleggen wat een institutie is, en de kenmerken van een institutie toepassen op de school. Herhaal: les 1.
Bekijk de uitleg
Een institutie is een maatschappelijk systeem dat waarden in de praktijk brengt, en ze doorgeeft van de ene generatie aan de volgende. Drie kenmerken, toegepast op de school (je kunt er ook andere kiezen):
- Ze bepaalt haar doelen: leerlingen leren kennis en vaardigheden, en tonen dat met toetsen en examens.
- Ze bepaalt wie wat doet: leerlingen, leerkrachten, directie, secretariaat.
- Wie afwijkt van de regels, krijgt een sanctie: wie spijbelt, wordt opgevolgd.
Socialisatie
Leerdoel: uitleggen wat socialisatie is, en enculturatie, acculturatie en primaire socialisatie herkennen in voorbeelden. Herhaal: les 2.
Bekijk de uitleg
Socialisatie is het hele leerproces. Enculturatie gebeurt in je eigen cultuur, acculturatie als je een nieuwe cultuur leert kennen. Primaire socialisatie is wat een kind in het gezin leert.
Mead en ongeschreven regels
Leerdoel: het play-stadium en het game-stadium van Mead uitleggen, en uitleggen wat een breaching experiment zichtbaar maakt. Herhaal: les 3.
Bekijk de uitleg
- De kleuter zit in het play-stadium: ze speelt een significant other na (de juf), en speelt twee rollen tegelijk. Zo ziet ze zichzelf door de ogen van de juf.
- Haar broer zit in het game-stadium: hij speelt met meerdere rollen en vaste regels, en houdt rekening met wat de hele ploeg verwacht (de generalized other).
- Een breaching experiment breekt met opzet een ongeschreven regel. Aan de reacties zie je dat de regel bestaat, ook al heeft niemand hem ooit uitgelegd: de kinderen hebben hem geïnternaliseerd.
Vrienden, school en media
Leerdoel: secundaire en tertiaire socialisatie herkennen, en de rol van de peergroep, de school en de media uitleggen. Herhaal: les 4.
Bekijk de uitleg
Secundaire socialisatie gebeurt buiten het gezin: op school, in de sportclub, in de peergroep. Tertiaire socialisatie gebeurt via de media. Primaire socialisatie gebeurt in het gezin.
Een enquête
Leerdoel: een enquête opstellen met goed geformuleerde gesloten vragen, en uitleggen wat een representatieve steekproef is. Herhaal: les 5.
Bekijk de uitleg
Het is een dubbele vraag (twee vragen in één) en ze is onduidelijk ("vaak"). Beter: "Hoeveel uur keek je vorige week naar YouTube?" met vaste antwoorden, en apart: "Ik leer iets van YouTube." met een schaal van "nooit" tot "altijd". Een representatieve steekproef lijkt op de hele groep. Vriendinnen uit één klas zijn allemaal meisjes, van één leeftijd en één studierichting, en ze denken misschien hetzelfde. Je moet leerlingen uit alle jaren, studierichtingen en geslachten bevragen.
Klaar met oefenen?
Download al je antwoorden van deze pagina als PDF. De PDF kan je indienen via de uploadzone in Smartschool, als je leerkracht dat gevraagd heeft. Heb je een antwoord aangepast nadat je de uitleg had geopend, dan staan je eerste antwoord en elke aanpassing erin.